Thương mại - Công nghiệp

Đấu tranh với gian lận thương mại trong ngành gỗ, đảm bảo xuất, nhập khẩu bền vững

16/10/2020

Có một số biểu hiện rõ nét thể hiện rủi ro nà

Gỗ là một trong những nhóm mặt hàng có độ rủi ro rất lớn về gian lận thương mại. Đó là nội dung được đề cập trong Báo cáo mới đây về “Rủi ro gian lận thương mại quốc tế các mặt hàng đồ gỗ: Trường hợp tủ bếp và ghế sofa” của nhóm nghiên cứu thuộc tổ chức Forest Trends và các hiệp hội gồm: Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Bình Định, Hiệp hội chế biến gỗ Bình Dương, Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TPHCM và Hiệp hội Gỗ và Thủ công mỹ nghệ Đồng Nai/

Trong số các mặt hàng gỗ, tủ bếp, ghế sofa và các bộ phận của các mặt hàng này đang ẩn chứa các tín hiệu về rủi ro thương mại, đặc biệt trong khâu xuất xứ. 

Kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ năm 2016 đến tháng 8/2018

Nguồn: Vietnamexport

Ông Tô Xuân Phúc, chuyên gia của tổ chức Forest Trends cho biết, có một số biểu hiện rõ nét thể hiện rủi ro này.

Thứ nhất là, giá trị xuất khẩu của các mặt hàng này từ Trung Quốc sang Mỹ giảm mạnh kể từ khi cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung bắt đầu. Lý do chủ yếu là bởi các mức thuế mới được Chính phủ Mỹ áp cho các mặt hàng này từ Trung Quốc.

Thứ hai, giá trị kim ngạch xuất khẩu của mặt hàng này từ Việt Nam sang Mỹ tăng nhanh trong thời gian vừa qua có thể một phần là do các công ty của Trung Quốc có các hành vi gian lận thương mại.

Thứ ba, giá trị kim ngạch nhập khẩu mặt hàng, hoặc các bộ phận hình thành mặt hàng từ Trung Quốc vào Việt Nam tăng nhanh. Thống kê nhập khẩu 2 nhóm mặt hàng này và/hoặc các bộ phận của 2 mặt hàng này từ Trung Quốc vào Việt Nam cho thấy mức gia tăng rất nhanh.

“Nghiên cứu trường hợp của các công ty của Trung Quốc tham gia vào sản xuất tủ bếp và ghế sofa cho thấy hầu hết các hoạt động sản xuất trong nước (Việt Nam) là rất hạn chế, chủ yếu có mục tiêu che đậy cho các hành vi gian lận”, ông Phúc nói. 

Thứ tư, các công ty tham gia vào sản xuất và xuất nhập khẩu các mặt hàng này chỉ tập trung vào 1 mặt hàng duy nhất hoặc các bộ phận của mặt hàng mà không đa dạng hóa đầu ra của sản phẩm. 

Thứ năm, tại Việt Nam, hầu hết các công ty mới thành lập từ 2018 trở lại đây. Một số công ty được thành lập mới, một số công ty được tách ra từ công ty trước đó đã thành lập tại Việt Nam. Có nhiều dấu hiệu cho thấy rằng toàn bộ các công ty mới được thành lập có liên quan trực tiếp tới công ty mẹ tại Trung Quốc.

Thứ sáu, toàn bộ các công ty hoặc nhà cung cấp chính tại Trung Quốc cung cấp mặt hàng cho công ty ở Việt Nam nằm trong danh sách bị thuế chống bán phá giá, chống trợ cấp ở mức thuế cao. Công ty mới được thành lập tại Việt Nam nhập khẩu mặt hàng/bộ phận các mặt hàng này từ Trung Quốc để xuất khẩu vào Mỹ nhằm tránh các mức thuế mới của Mỹ.

Thứ bảy, hệ thống tiêu thụ sản phẩm tại thị trường Mỹ được kế thừa từ hệ thống mà công ty từ Trung Quốc xuất khẩu mặt hàng/bộ phận của mặt hàng cho Việt Nam đã thiết lập trước đó.

Ông Chu Thắng Trung, Phó Cục trưởng Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương) nhấn mạnh, thời gian tới Cục cũng sẽ phối hợp chặt chẽ hơn với Tổng cục Hải quan (Bộ Tài chính), Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương)… thông tin cụ thể về các mặt hàng có nguy cơ gian lận xuất xứ để tăng cường kiểm tra, giám sát. 

Ban biên tập tổng hợp