Doanh nghiệp Việt bốn phương

Doanh nghiệp Việt kiều Ba Lan: Cần liên kết để phát triển

25/12/2015

Theo chia sẻ của T.S. Hoàng Xuân Bình - Chủ tịch Hội doanh nghiệp Việt Nam tại Ba Lan, hiện nay có hàng nghìn doanh nghiệp Việt kiều đang hoạt động tại Ba Lan. Tuy nhiên, phần lớn các doanh nghiệp này đều có quy mô nhỏ lẻ, chưa có hệ thống bán lẻ độc lập, nên còn khó cạnh tranh với các tập đoàn đa quốc gia, siêu thị. Để các doanh nghiệp Việt kiều và cộng đồng kiều bào là cầu nối của Việt Nam ra các nước, T.S Hoàng Xuân Bình cho rằng, Nhà nước cần có chủ chương hỗ trợ xây dựng đầu cầu doanh nghiệp Việt kiều tại các nước, nhất là các địa bàn trọng điểm, tiềm năng. Cần tập trung hỗ trợ đồng bộ 3 mục tiêu chính cho cộng đồng: Phát triển kinh doanh bền vững cho doanh nghiệp Việt kiều, bảo tồn và phát huy văn hóa, ngôn ngữ Việt ở nước ngoài và sự hội nhập sâu, rộng vào nước sở tại.

Xin chào T.S Hoàng Xuân Bình!
Ông có thể cho chúng tôi được biết kết quả sản xuất, kinh doanh mà các doanh nghiệp Việt Nam tại Ba Lan đã đạt được trong năm 2015?


Hiện tại, tại Ba Lan có hàng nghìn doanh nghiệp đã hình thành và hoạt động khoảng 20 năm ở Ba Lan, tập trung trong 3 lĩnh vực chính là: Thương mại (kinh doanh trong xuất nhập khẩu, bán buôn và bán lẻ); Dịch vụ (chủ yếu là ẩm thực); Đầu tư (xây dựng, bất động sản), trong đó lĩnh vực kinh doanh thương mại là chủ yếu.
Năm 2015, với tình hình kinh tế có nhiều khó khăn, bên cạnh một số doanh nghiệp kinh doanh hiệu quả, một bộ phận các doanh nghiệp chủ yếu là doanh nghiệp hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu phần nào bị hạn chế, kém hiệu quả. Nguyên nhân chủ yếu do các doanh nghiệp Việt Nam tập trung kinh doanh theo kiểu truyền thống trong lĩnh vực quần áo, dầy dép đến nay không còn phù hợp. Thị trường tiêu thụ ít và phải cạnh tranh với các siêu thị lớn, đồng thời ảnh hưởng bởi mất giá của đồng zolty so với đô la. Nguồn hàng tryền thống giá rẻ nhập khẩu từ Châu Á (Việt Nam, Trung quốc) theo xu hướng giảm, thay vào đó, ngày càng có nhiều nguồn hàng có chất lượng, có thương hiệu được sản xuất tại EU, Ba Lan, Thổ Nhĩ Kỳ.
Các doanh nghiệp Việt Nam kinh doanh dịch vụ ẩm thực xu hướng tăng, số lượng các nhà hàng ngày càng nhiều, quy mô và có hệ thống hơn. Tuy nhiên chất lượng và chương trình marketing cho ẩm thực Việt còn yếu, không đồng bộ, phát triển chưa bền vững và chưa đủ sức khẳng định thương hiệu Việt.
Trong lĩnh vực đầu tư, hoạt động đầu tư bất động sản có xu hướng chậm lại, do nhu cầu về bất động sản nói chung và bất động sản thương mại (là thế mạnh của doanh nghiệp Việt Nam tại Ba Lan) không có nhiều tăng trưởng.

T.S. Hoàng Xuân Bình - Chủ tịch Hội doanh nghiệp Việt Nam tại Ba Lan

Vậy, khó khăn lớn nhất các doanh nghiệp Việt Nam gặp phải trong năm 2015 khi hoạt động tại Ba Lan là gì, thưa T.S Hoàng Xuân Bình?


Trong số khó khăn mà các các doanh nghiệp Việt Nam hoạt động tại Ba Lan phải cần phải kể đến đó là sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trong hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu. Hiện tại, do các doanh nghiệp Việt kiều có quy mô nhỏ lẻ, chưa có hệ thống bán lẻ độc lập, nên còn khó cạnh tranh với các tập đoàn đa quốc gia, siêu thị. Sự cấm vận và mất giá của các đồng tiền của Nga, Ucraina ảnh hưởng đến xuất khẩu hàng của một số doanh nghiệp Việt kiều kinh doanh xuất khẩu từ Ba Lan. Bên cạnh đó, việc thiếu sự gắn kết và hợp tác trong kiểm định chất lượng sản phẩm xuất khẩu từ Việt Nam cùng với việc chưa xây dựng được các đại lý, hệ thống phân phối sản phẩm và marketing tổng thể hàng Việt Nam tại Ba lan và các nước EU là trở ngại trong việc thúc đẩy xuất khẩu hàng Việt Nam tại các thị trường này.


Các chính sách của Đảng, Nhà nước cho các doanh nghiệp Việt kiều đã thực sự tạo điều kiện cho doanh nghiệp Việt kiều tại Ba Lan, thưa ông?


Hiện tại các chính sách của Đảng, Nhà nước thường tập trung thu hút và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Việt kiều đầu tư về Việt Nam. Số doanh nghiệp đầu tư về Việt Nam chiếm tỷ trong nhỏ, đa số vẫn kinh doanh tại các nước sở tại. Tuy nhiên, sự chuyển hưởng đầu tư của các doanh nghiệp lớn này đã phần nào có tác động tới tâm lý của một số bộ phận doanh nghiệp Việt kiều, ảnh hưởng tới tính tập trung và ổn định trong kinh doanh của các doanh nghiệp này. Do vậy, rất cần có các chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp vừa thúc đẩy các hoạt động đầu tư về nước vừa củng cố hoạt động kinh doanh tại nước sở tại.
Thưa T.S Hoàng Xuân Bình, trong thời gian qua, Bộ Công Thương phối hợp tổ chức nhiều cuộc gặp gỡ, giao lưu giữa doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp Việt kiều tại nước sở. Vậy các hoạt động này có tác động thế nào tới các doanh nghiệp Việt kiều tại Ba Lan, thưa ông?
Thực tế rất nhiều đoàn doanh nghiệp trong nước ra nước ngoài với mục đích tìm cơ hội hợp tác và đầu ra cho xuất khẩu. Tuy nhiên thành phần doanh nghiệp tập trung chính là các doanh nghiệp nhà nước, nên việc hợp tác với các doanh nghiệp Việt kiều còn rất hạn chế do các doanh nghiệp Việt kiều thường là các doanh nghiệp nhỏ và vẫn còn tâm lý dè dặt của các doanh nghiệp này khi hợp tác với các doanh nghiệp Việt kiều.
Các doanh nghiệp tư nhân rất mong muốn có được sự hợp tác với các doanh nghiệp Việt kiều, tuy nhiên khi ra nước ngoài họ phải đi theo đoàn nên thời gian và chương trình không được chủ động. Nhiều chương trình tổ chức quá ngắn, nặng tính hình thức nên không đủ thời gian cho các doanh nghiệp hai phía tìm hiểu và trao đổi. Kết quả chưa có nhiều hợp tác cụ thể.

Ông đánh giá như thế nào về tầm quan trọng trong hoạt động của các Hiệp hội doanh nghiệp Việt kiều? Các tổ chức này hoạt động đã thực sự hiệu quả, thưa ông?


Sự tồn tại và hoạt động của Hiệp hội doanh nghiệp Việt kiều tại các nước sở tại là cần thiết. Trước hết, Hiệp hội liên kết tạo sức mạnh về pháp lý để bảo vệ doanh nghiệp và đối ngoại với nước sở tại. Thứ hai, Hiêp hội hỗ trợ cho các doanh nghiệp Việt kiều có môi trường giao lưu, tìm kiếm các cơ hội kinh doanh.
Tuy nhiên hiện tại các Hiệp hội doanh nghiệp Việt kiều chưa hoạt động hiệu quả, mới chú trọng giao lưu nội bộ, chưa kết nối được với các hiệp hội doanh nghiệp sở tại, hội doanh nghiệp Việt kiều các nước và hiệp hội doanh nghiệp trong nước. Việc cung cấp thông tin, cơ hội kinh doanh và công tác đối ngoại , cũng như phối hợp với thương vụ còn hạn chế. Nguyên nhân hạn chế cơ bản do các doanh nghiệp Việt kiều đa số vẫn là các doanh nghiệp nhỏ. doanh nghiệp gia đình nên thiếu kế hoạch và chiến lược phát triển quy mô, bến vững tại nước sở tại.


Ông có đề xuất gì đối với nhà nước cũng như Bộ Công Thương để các doanh nghiệp này thực sự là cầu nối hữu ích liên kết doanh nghiệp giữa trong và ngoài nước?


Để các doanh nghiệp Việt kiều và cộng đồng kiều bào là cầu nối của Việt Nam ra các nước, Nhà nước cần có chủ chương hỗ trợ xây dựng đầu cầu doanh nghiệp Việt kiều tại các nước, nhất là các địa bàn trọng điểm, tiềm năng. Cần tập trung hỗ trợ đồng bộ 3 mục tiêu chính cho cộng đồng: Phát triển kinh doanh bền vững cho doanh nghiệp Việt kiều, bảo tồn và phát huy văn hóa, ngôn ngữ Việt ở nước ngoài và sự hội nhập sâu, rộng vào nước sở tại. Cụ thể:
Đối với Nhà nước:
+ Tạo cơ chế cho các doanh nghiệp Việt kiều tại các nước gắn kết đầu tư và kinh doanh tại nước sở tại dưới sự bảo trợ nhà nước, các tỉnh thành phố. Đặc biệt là các dự án đầu tư lớn như xây dựng các trung tâm thương mại, tổng kho ngoại quan, các trung tâm văn hóa, hoạt động quảng bá thương hiệu, chất lượng sản phẩm Việt Nam.
+ Kết hợp với các nước sở tại xây dựng và hoàn thiện pháp lý nhằm tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp Việt Nam và các doanh nghiệp Việt kiều trong hợp tác kinh doanh, xây dựng đại lý, xuất nhập khẩu, xây dựng thương hiệu, chuyển giao công nghệ... đặc biệt bảo vệ quyền lợi hợp pháp lâu dài và hiệu quả cho hợp tác kinh doanh.
+ Tăng cường hoạt động ngoại giao, ngoại giao văn hóa, hợp tác giữa các tỉnh thành Việt Nam với các tỉnh thành nước sở tại, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Việt kiều tham gia khai thác thế mạnh hai phía và nâng cao vị thế của các doanh nghiệp này tại nước sở tại.
Đối với Bộ Công Thương.
+ Tập trung khai thác lợi thế của các Hiệp định thương mại tự do, xây dựng cơ chế phù hợp hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam và doanh nghiệp Việt kiều trong hoạt động xuất nhập khẩu. Đặc biệt, có cơ chế để các doanh nghiệp Việt kiều có thể hợp tác, đầu tư và trở thành các đại lý cho hàng Việt Nam ở nước sở tại. Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu, chiến lược quảng bá chung các sản phẩm Việt đủ tiêu chuẩn xuất khẩu vào các thị trường yêu cầu cao như Mỹ, EU, Nhật Bản.
+ Hỗ trợ liên kết các doanh nghiệp trong nước với các doanh nghiệp Việt kiều hình thành các cơ sở vật chất hỗ trợ hoạt động xuất nhập khẩu như xây dựng Trung tâm thương mại, kho ngoại quan, hệ thống logistic, tổ chức hội chợ, quảng bá sản phẩm thương hiệu Việt...
+ Kết hợp với các cơ quan truyền thông, hệ thống các Thương vụ các nước thông tin kịp thời về các chính sách, thông tin hàng hóa, sản phẩm, thông tin doanh nghiệp, các mô hình kinh doanh hiệu quả để các doanh nghiệp Việt kiều có định hướng và phát triển kinh doanh.
+ Hỗ trợ các doanh nghiệp trẻ Việt kiều hiểu biết hơn về môi trường kinh doanh, văn hóa kinh doanh Việt Nam. Tổ chức định kỳ cho các doanh nghiệp trẻ Việt kiều về Việt Nam nhằm tìm hiểu môi trường kinh doanh, giao lưu với chính quyền, với doanh nghiệp Việt Nam, gặp gỡ các doanh nhân Việt thành đạt, tìm hiểu thị trường, sản phẩm hàng hóa Việt...
+ Hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam có thể tự chủ động đi thực tế, tìm hiểu cơ hội xuất khẩu hàng hóa, đầu tư ra nước ngoài có sự phối hợp, hợp tác của thương vụ, hội doanh nghiệp, doanh nghiệp Việt kiều ở các nước.
+ Xây dựng cơ chế như một nhiệm vụ bắt buộc, tạo điều kiện để thương vụ Việt Nam tại các nước có thể hợp tác, phối hợp chặt chẽ, hiệu quả với các hiệp hội doanh nghiệp, doanh nghiệp Việt kiều, nhất là hỗ trợ xuất nhập khẩu, quảng bá thương hiệu cho sản phẩm Việt Nam.
Xin cảm ơn T.S Hoàng Xuân Bình đã dành thời gian cho cuộc phỏng vấn của chúng tôi!