Doanh nghiệp Việt bốn phương

Doanh nghiệp Việt kiều Châu Âu hướng tới liên kết và tăng trưởng bền vững

01/02/2016

Để tăng cường xúc tiến thương mại, trong thời gian qua, Bộ Công Thương đã tổ chức rất nhiều đoàn xúc tiến thương mại, gặp gỡ, giao lưu đối với Cộng đồng doanh nhân Việt kiều ở nước sở tại tại thị trường LB Nga. Chương trình được nhận định là cầu nối giữa các doanh nghiệp Việt Nam ở trong nước với doanh nghiệp Việt Nam ở nước ngoài và với thế giới. Qua các cuộc tiếp xúc này, các doanh nghiệp có điều kiện mở rộng tầm nhìn, tìm hiểu các thị trường khác nhau, tiến tới liên doanh, liên kết và hợp tác kinh doanh. “Tuy nhiên, trong thời gian qua nhận thấy, bên cạnh những thành công trong hoạt động kết nối doanh nghiệp, một số chương trình gặp gỡ giao lưu doanh nghiệp trong và ngoài nước cần được cải tiến, có tính đột phá về nội dung và hình thức để có hiệu quả thiết thực hơn.” Nhận định trên được ông Lê Trường Sơn, Chủ tịch Hiệp hội các nhà doanh nghiệp Việt Nam tại LB Nga, Tổng giám đốc Công ty INCENTRA đưa ra trong cuộc phỏng vấn với phóng viên Cổng thông tin điện tử Bộ Công Thương.

Thưa ông/bà, 2015 đang bước trên những ngày cuối cùng, vậy ông/bà có thể tổng kết lại tình tình sản xuất/ kinh doanh của doanh nghiệp trong năm qua?

Tổ hợp đa chức năng Hà Nội-Matxcơva là công trình được xây dựng trên cơ sở hiệp định về mối quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa hai thành phố Hà Nội và Matxcơva, với chủ đầu tư là Công ty Cổ phần Đầu tư Trung tâm thương mại Hà Nội – Mátxcơva (INCENTRA JSC). Sự ra đời của Tổ hợp Đa chức năng Hà Nội - Mátxcơva ngoài ý nghĩa quan trọng đối với cộng đồng người Việt Nam tại Liên bang Nga, còn góp phần củng cố tăng cường mối quan hệ hữu nghị truyền thống, hợp tác giữa hai Thủ đô, hai nước, đồng thời là cầu nối doanh nghiệp hai bên, nhằm thúc đẩy hàng hóa của Việt Nam và Liên bang Nga.
Trong năm 2015, chúng tôi đã từng bước đưa vào khai thác và hoạt động tất cả các hạng mục của công trình. Là một khu phức hợp hiện đại chúng tôi cung cấp cho thị trường bất động sản LB Nga những sản phẩm tiêu biểu: khách sạn-văn phòng-căn hộ cao cấp, mặt bằng thương mại và dịch vụ. Tổ hợp đa chức năng “Hà Nội-Mátxcơva” được định hướng để trở thành trung tâm mới, điểm đến mới ở phía Đông Bắc Thủ đô Mátxcơva, đồng thời mang đến cho cư dân và các cộng đồng lân cận đầy đủ các tiện ích đồng bộ và hiện đại. Vì vậy các sản phẩm của chúng tôi đã được cộng đồng doanh nghiệp Nga, công đồng người Việt Nam tại Nga đón nhận. Mặc dù thị trường bất động sản thương mại tại Nga nói chung và tại Mátxcơva nói riêng trong năm 2015, dưới tác động của cuộc khủng hoảnh kinh tế đã gặp nhiều khó khăn về đầu ra, tỷ lệ lấp đầy tại TT “Hà Nội-Mátxcơva” đạt 80-90%.
Điểm nổi bật trong hoạt động của Tổ hợp năm 2015 là Hội chợ-bán hàng Hàng VN chất lượng cao 2015 - sự kiện kinh tế, thương mại có quy mô quốc tế lớn nhằm hưởng ứng Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – Liên minh kinh tế Á-Âu đã được tổ chức thành công.
Triển lãm lần này là sự kiện qui mô nhất từ trước đến nay. Việc đưa 110 tấn hàng sang và tiêu thụ tại thị trường Nga đã giúp 165 doanh nghiệp tiếp thị được trực tiếp người tiêu dùng, doanh nghiệp Nga thực sự là một “kỳ tích” trong hoạt động xúc tiến thương mại của Việt Nam ở nước ngoài.
Hội chợ được xem như một phép thử phản ứng của người tiêu dùng và doanh nghiệp Nga đối với các sản phẩm hàng hóa Việt Nam. Bên cạnh việc sản phẩm phù hợp thị hiếu, chất lượng tốt và giá cả hợp lý thì việc các doanh nghiệp trưng bày hàng hóa trong một trung tâm thương mại hiện đại, sang trọng, rõ ràng kích thích nhu cầu tiêu thụ sản phẩm của người Nga cao hơn so với việc bày bán ở các cửa hàng thông thường. Kết quả là sau khi Hội chợ kết thúc, đã có tới hàng chục DN VN tiếp tục thuê mặt bằng tại Trung tâm Hà Nội-Mátxcơva để mở show-room, VPĐD, tiến hành các hoạt động kinh doanh nhằm phát triển thương hiệu và từng bước xây dựng hệ thống phân phối, bao tiêu sản phẩm của mình tại thị trường Nga.
Có thể nói, năm 2015, mặc dù đã gặp phải nhiều khó khăn khách quan, chúng tôi đã có những thành công nhất định, tạo tiền đề cho sự phát triển trong thời gian tới. Điều đáng mừng là những nỗ lực của chúng tôi đã mang lại kết quả cho cộng đồng doanh nghiệp hai nước, mang lại một mái nhà thực sự ấm cúng, thuận tiện, an toàn, một chốn đi về cho bà con người Việt tại LB Nga. Để ghi nhận những nỗ lực ấy Tổ hợp đa chức năng “Hà Nội-Mátxcơva” cũng đã được Chính quyền Thủ đô Mátxcơva vinh danh là Dự án phát triển bất động sản tốt nhất Mátxcơva.
Có được những thành quả như vậy là nhờ có sự ủng hộ, giúp đỡ của các Bộ, ban, ngành Việt Nam, LB Nga cũng như cộng đồng doanh nghiệp hai nước.

Ông Lê Trường Sơn, Chủ tịch Hiệp hội các nhà doanh nghiệp Việt Nam tại LB Nga, Tổng giám đốc Công ty INCENTRA

Vậy khó khăn lớn nhất mà doanh nghiệp gặp phải trong năm nay là gì?

Việc giá nhiên liệu thế giới giảm mạnh làm đồng rúp Nga mất giá so với các đồng USD và các ngoại tệ khác đã ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp nói chung và các DN kinh doanh trong lĩnh vực bất động sản thương mại và dịch vụ nói riêng. Đồng rúp mất giá, lạm phát tăng dẫn tới việc thu nhập thực tế của người tiêu dùng Nga giảm, người dân Nga buộc phải tiết kiệm các chi phí. Hiệu quả kinh doanh của các đối tác tại Tổ hợp đa chức năng “Hà Nội-Mátxcơva” cũng giảm đáng kể. Vì thế chúng tôi một mặt phải điều chỉnh lại mức giá thuê cho phù hợp, mặt khác hỗ trợ các doanh nghiệp các hoạt động xúc tiến, tiếp thị.

Đảng và Nhà nước ta đã có rất nhiều chính sách ưu tiên dành cho Cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân Việt kiều ở các nước, vậy các chính sách này đã thực sự tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển?

Sự kiện đáng chú ý và được chờ đợi nhất trong năm 2015 là việc VN đã đàm phán thành công và đi đến ký kết Hiệp định thương mại tự do với Liên minh kinh tế Á-Âu vào tháng 5/2015. Khi Hiệp định có hiệu lực, có đến 90% dòng thuế qua lại của hai bên được bãi bỏ hoặc cắt giảm theo lộ trình. Nhân cơ hội này, các mặt hàng có thế mạnh của VN có cơ hội thâm nhập, chiếm lĩnh và cạnh tranh tại thị trường Nga rộng lớn. Theo dự đoán, kim ngạch thương mại hai chiều sẽ tăng đột biến khi Hiệp định chính thức có hiệu lực. Ngoài ra, được sự hỗ trợ của Bộ công thương, ĐSQ VN tại Lb Nga, nhiều doanh nghiệp lớn của VN bắt đầu chuyển hướng sang thị trường Nga đầu tư kinh doanh và được bạn hết sức hoan nghênh.

Cùng với đó, trong thời gian qua, Bộ Công Thương đã tổ chức rất nhiều cuộc gặp gỡ, giao lưu đối với Cộng đồng doanh nhân Việt kiều ở nước sở tại. Vậy chương trình này có tác động như thế nào trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp?

Đại điện cho giới doanh nhân VN tại nước ngoài và thay mặt cho các doanh nghiệp VN tại LB Nga, xin cảm ơn Chính phủ, Bộ Công thương và các cơ quan chức năng đã quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi, tổ chức nhiều cuộc gặp gỡ, trao đổi giữa các doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp VN ở nước ngoài và doanh nghiệp tại nước sở tại. Đây thực sự là cầu nối giữa các doanh nghiệp Việt Nam ở trong nước với doanh nghiệp Việt Nam ở nước ngoài và với thế giới, qua các cuộc tiếp xúc này, các doanh nghiệp có điều kiện mở rộng tầm nhìn, tìm hiểu các thị trường khác nhau, tiến tới liên doanh, liên kết và hợp tác kinh doanh. Tuy nhiên, trong thời gian qua nhận thấy, bên cạnh những thành công trong hoạt động kết nối doanh nghiệp, một số chương trình gặp gỡ giao lưu doanh nghiệp trong và ngoài nước cần được cải tiến, có tính đột phá về nội dung và hình thức để có hiệu quả thiết thực hơn.

Rất nhiều ý kiến đưa ra cho rằng, đa phần các doanh nghiệp Việt kiều của chúng ta hiện nay vẫn chưa hình thành một tổ chức thống nhất, phát triển rời rạc và chưa có sự đoàn kết với nhau, mạnh gì làm nấy. Là người trong cuộc, ông/bà đánh giá thế nào về ý kiến này?

Theo ý kiến chúng tôi, để quy tụ và phát huy sức mạnh của các doanh nghiệp Việt kiều tại châu Âu và tạo cầu nối với trong nước, tại từng nước châu Âu đã lập nên các Hiệp hội doanh nghiệp Việt Nam ở nước sở tại, và giữa các Hiệp hội này lập ra một tổ chức cao hơn là Liên hiệp các hội doanh nghiệp Việt kiều tại châu Âu. Đây là các tổ chức phi thương mại hoạt động độc lập theo luật pháp của nước sở tại. Thiết nghĩ, để tạo cầu nối giữa giới doanh nghiệp trong và ngoài nước, kịp thời phổ biến thông tin, xúc tiến thương mại, Bộ Công thương cần tổ chức và có sự liên hệ chặt chẽ hơn nữa với các đầu mối hiệp hội doanh nghiệp này.
Hiệp hội các nhà doanh nghiệp Việt Nam tại LB Nga là một tổ chức nghề nghiệp quy tụ các doanh nghiệp hàng đầu của người Việt tai LB Nga. Với vai trò là cầu nối giữa doanh nghiệp trong và ngoài nước nhằm thúc đẩy quan hệ kinh tế, thương mại và đầu tư giũa 2 nước, với khả năng của mình sẵn sàng tham gia các hoạt động quảng bá, cung cấp thông tin về thị trường Nga để các doanh nghiệp trong và ngoài nước có điều kiện thuận lợi trong việc hợp tác đưa các sản phẩm của mình vào thị trường Nga. Qua thực tiễn kinh doanh tại thị trường Nga, chúng tôi đã xây dựng đươc mối quan hệ làm việc và hợp tác với các cơ quan chính quyền LB Nga, với các nhà sản xuất và phân phối hàng đầu tại LB Nga. Bằng kinh nghiệm và uy tín của mình, chúng tôi sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, tư vấn và hợp tác kinh doanh với các đối tác quan tâm đến việc đầu tư vào thị trường Nga và Việt Nam, góp phần phát triển quan hệ hợp tác kinh tế thương mại và văn hóa giữa hai nhà nước nói chung.

Để cho hoạt động sản xuất/kinh doanh của doanh nghiệp thuận lợi cũng như phát triển bền vững hơn trong năm tới cũng như những năm tiếp theo, doanh nghiệp có đề xuất gì đối với Bộ Công Thương cũng như đối với cơ quan Nhà nước Việt Nam?

Để cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam có thể trụ vững và phát triển lâu dài tại thị trường LB Nga, đòi hỏi có sự vận động tích cực ngay trong bản thân mỗi doanh nghiệp cũng như có sự hỗ trợ kịp thời từ phía các cơ quan quản lý Việt Nam cũng như ở nước sở tại. Về phía các cơ quan chức năng, Hiệp hội các nhà doanh nghiệp Việt Nam tại LB Nga đề xuất một số kiến nghị sau đây:
- Nhà nước và các cơ quan chức năng Việt Nam cần tăng cường hợp tác, phối hợp trao đổi với với chính quyền nước sở tại, nơi có nhiều doanh nghiệp và lao động Việt Nam đang hoạt động để tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa về pháp lý, xúc tiến thương mại, đầu tư giữa doanh nghiệp hai nước;
- Để giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa cải thiện năng lực cạnh tranh, chuẩn bị cho hội nhập, cần cung cấp thông tin kịp thời và cụ thể về các cam kết, các cơ hội, thách thức cụ thể từ các FTA đối với doanh nghiệp. Chính phủ cần xem xét thiết lập một cơ chế để cơ quan có thẩm quyền phối hợp với các đầu mối của cộng đồng doanh nghiệp kịp thời cung cấp tất cả những thông tin có thể về các đàm phán, cam kết dưới các hình thức khác nhau cho doanh nghiệp, đồng thời, chỉ định một cơ quan có thẩm quyền để hướng dẫn, giải thích chính thức các cam kết khi doanh nghiệp có vướng mắc hoặc khi có cách hiểu khác nhau giữa cơ quan thực thi và doanh nghiệp;
- Đối với Hiệp định FTA Việt Nam và Liên minh kinh tế Á-Âu, khi Hiệp định được triển khai, nếu không có sự phối hợp tốt từ hai phía sẽ nảy sinh vấn đề: một số mặt hàng mang danh nghĩa hàng Việt Nam để hưởng ưu đãi về thuế khi nhập vào liên minh sẽ làm mất đi lợi thế của hàng Việt Nam. Hay nói cách khác, các cơ quan chức năng của Việt Nam cần chú trong nghiên cứu và đưa ra các biện pháp để bảo hộ thương quyền cho nhưng mặt hàng có xuất xứ từ Việt Nam tại các nước trong Liên minh Á- Âu;
- Cải cách thủ tục hành chính, đặc biệt trong lĩnh vực thuế, hải quan, thành lập doanh nghiệp, đầu tư, cho vay vốn… tạo điều kiện thuận lợi nhằm thu hút các doanh nghiệp Việt Nam ở nước ngoài đầu tư vào trong nước.