Doanh nghiệp Việt bốn phương

Cộng đồng doanh nghiệp kiều bào tại Thụy Điển

05/01/2017

Do thành phần kiều bào khác với các nước Đông Nam Âu, nên tại Thụy Điển không có các trung tâm thương mại người Việt như Đồng Xuân ở Berlin hay Sapa ở Praha

Hiện tại ước tính có khoảng trên 1 vạn người gốc Việt đang sinh sống và làm việc tại Thụy Điển với thành phần khá đa dạng, từ tầng lớp định cư trí thức những năm 50, tị nạn chính trị,… cho đến những người Việt di cư từ các nước Nam và Đông Âu sang trong những thập kỷ qua. Do đặc điểm khí hậu, điều kiện đi lại giữa Thụy Điển với các nước Châu Âu khác, và chênh lệch mặt bằng giá cả thị trường, có thể nói khoảng 3/4 kiều bào lựa chọn sinh sống tại các thành phố ở phần phía Nam và Tây Nam Thụy Điển. Do vậy, các doanh nghiệp kiều bào chủ yếu được thành lập và hoạt động tại khu vực các thành phố như Malmö và thành phố cảng Göteborg. Khu vực Trung Bắc Thụy Điển điều kiện khí hậu lạnh giá kéo dài về mùa đông, đi lại thông thương với các nước Châu Âu không được thuận lợi bằng nên chỉ có khoảng 1/4 số lượng kiều bào định cư sinh sống và làm việc, trong đó chủ yếu tập trung ở Thành phố Stockholm và các thành phố lân cận.

Do thành phần kiều bào khác với các nước Đông Nam Âu, nên tại Thụy Điển không có các trung tâm thương mại người Việt như Đồng Xuân ở Berlin hay Sapa ở Praha. Loại hình kinh doanh của cộng đồng kiều bào tại Thụy Điển chủ yếu bao gồm kinh doanh cá thể, tiểu thương và doanh nghiệp trong các lĩnh vực cụ thể sau:

- Dịch vụ làm đẹp: chủ yếu là các spa làm móng tay (nail), cắt tóc, và trang điểm;

- Cửa hàng tiện ích tổng hợp: kinh doanh các loại hàng hóa lặt vặt hàng ngày, báo chí, đồ uống, thực phẩm ăn liền,…;

- Cửa hàng chuyên kinh doanh bán lẻ đồ ăn nhanh, bán hoa cây cảnh,…;

- Nhà hàng ăn uống: chủ yếu là phục vụ các món ăn Việt và Châu Á khác;

- Doanh nghiệp thương mại: chủ yếu kinh doanh xuất nhập khẩu hàng thực phẩm Châu Á, và một số ít lĩnh vực thương mại khác.

Đa số các doanh nghiệp thương mại hàng thực phẩm Châu Á là do bà con người Việt gốc Hoa thành lập và hoạt động trong nhiều năm qua. Diện mặt hàng kinh doanh khá đa dạng: đồ uống, thực phẩm khô, thực phẩm tươi như hải sản đông lạnh và rau củ quả có xuất xứ từ nhiều nước Châu Á như Trung Quốc, Thái Lan, Philipines, Myamar,… và Việt Nam. Các doanh nghiệp này có mối liên kết với nhau khá chặt chẽ, cùng nhau chia sẻ các phân khúc thị trường phù hợp với năng lực kinh doanh và địa bàn hoạt động để hợp tác cùng phát triển, tránh cạnh tranh triệt tiêu nhau về mặt hàng và giá cả kinh doanh. Một số doanh nghiệp làm ăn ngày càng phát triển và ổn định về doanh số và thị trường, có thể kể đến là các tên tuổi lớn như: Dragon Port Foods AB, CT Food AB, East Asian Food AB, Hungfat AB, TrinhCash AB, Saigon Food AB, AChau Lien Import & Export AB.

Hiện nay, tại Thụy Điển mới chỉ hình thành hoạt động Hội người Việt tại Stockholm và vùng phụ cận, và Hội Văn hóa Việt tại Malmö. Hai tổ chức này chủ yếu là tập hợp bà con ở mọi lứa tuổi và ngành nghề trong các hoạt động vui chơi, giao lưu văn hóa, thể thao và phong trào làm từ thiện với tình cảm hướng về quê hương đất nước. Tại Thụy Điển chưa có một tổ chức hội doanh nghiệp Việt kiều sở tại, do một số yếu tố khách quan là: đa số các doanh nghiệp lớn hơn là của bà con người Việt gốc Hoa lâu nay họ đã tự liên kết kinh doanh với nhau; số lượng doanh nghiệp còn khiêm tốn, và chủ yếu là kinh doanh nhỏ, mở cửa hàng bán lẻ; các doanh nghiệp và bà con Việt kiều cũng chưa có nhiều thông tin về cơ hội liên kết kinh doanh với mạng lưới cộng đồng các doanh nghiệp Việt kiều tại các nước Châu Âu khác, trong đó có việc thông qua hoạt động của Diễn đàn này.

Cộng đồng doanh nghiệp kiều bào là một kênh nhập khẩu - phân phối hàng hóa hết sức quan trọng tại các địa bàn sở tại, nhất là trong việc trực tiếp đưa các sản phẩm “Made in Viet Nam” về đồ dùng gia đình, thực phẩm, rau quả, hàng nội thất, vật liệu xây dựng,... đến các doanh nghiệp và cộng đồng người tiêu dùng nước sở tại, do vậy, căn cứ vào đặc thù địa bàn, có thể đề xuất một số phương hướng sau cho việc đẩy mạnh hoạt động công tác doanh nghiệp kiều bào sở tại, cụ thể như:

- Tìm hiểu xúc tiến việc hình thành Hội doanh nhân người Việt tại Thụy Điển trong sự kiên kết với các thị trường khu vực Bắc Âu;

- Tăng cường cập nhật và trao đổi thông tin về chính sách (như thuế quan, các biện pháp phi thuế quan, hàng rào kỹ thuật, các biện pháp khắc phục thương mại) và thông tin thực tế thị trường sở tại (như nguồn hàng, kênh phân phối, giá cả,...) giữa Thương vụ và cộng đồng doanh nghiệp kiều bào;

- Tiếp tục phối hợp với Hội người Việt tại Stockholm, Hội Văn hóa Việt tại Malmö và các doanh nghiệp Kiều bào để tổ chức các buổi Tọa đàm doanh nghiệp giới thiệu về cơ hội thị trường và đầu tư kinh doanh từ việc ký kết thực hiện Hiệp Định FTA EU-Việt Nam (EVFTA);

- Tăng cường hoạt động kết nối doanh nghiệp và công tác thông tin hỗ trợ doanh nghiệp sở tại kết nối với doanh nghiệp trong nước, trong đó có việc đăng thông tin kết nối qua chuyên trang ConnectViet,…;

- Tăng cường hỗ trợ tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại, hợp tác công nghiệp và xúc tiến đầu tư với cộng đồng doanh nhân Kiều bào, trong đó có việc tổ chức các đoàn đi khảo sát nhu cầu hợp tác kinh doanh của doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp sở tại; và (vi) thực hiện tốt công tác hỗ trợ xác minh doanh nghiệp sở tại và trong nước.