Tin tức tổng quan

Môi trường kinh doanh đồng bộ thời 4.0

18/09/2018

Tại Diễn đàn Kinh tế thế giới về ASEAN năm 2018 (WEF ASEAN 2018), các chuyên gia, nhà kinh tế, CEO nhiều tập đoàn lớn đã khuyến nghị, Việt Nam cần hoàn thiện môi trường kinh doanh theo hướng đồng bộ với yêu cầu của thời đại 4.0.

Tại Diễn đàn Kinh tế thế giới về ASEAN năm 2018 (WEF ASEAN 2018), các chuyên gia, nhà kinh tế, CEO nhiều tập đoàn lớn đã khuyến nghị, Việt Nam cần hoàn thiện môi trường kinh doanh theo hướng đồng bộ với yêu cầu của thời đại 4.0. 

Theo ông Ousmane Dione, Giám đốc quốc gia Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam

Thương mại toàn cầu đang có dấu hiệu chậm lại, tạo ra sự cạnh tranh lớn hơn cho các nước như Việt Nam. Việt Nam đang được hưởng lợi từ khối kinh tế đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) mạnh mẽ, khu vực đang sử dụng khoảng 2,4 triệu lao động. Tuy nhiên, các nước láng giềng như Campuchia và Myanmar, đang nổi lên là đối thủ cạnh tranh trong thu hút các ngành sản xuất sử dụng nhiều lao động giá rẻ, tay nghề thấp. Trong một số trường hợp, sự thay đổi công nghệ nhanh chóng thậm chí còn dẫn đến việc chuyển dịch công việc trở lại nước đầu tư FDI.

Việt Nam hoàn toàn có thể khai thác cơ hội từ sự chuyển dịch này, để phát huy lợi thế mới. Ví dụ, đang xuất hiện tầng lớp tiêu dùng mới ở châu Á. Tỷ lệ hộ gia đình có thu nhập trung bình tăng lên, dự báo từ 20% năm 2002 lên 80% vào năm 2030.

Ngay tại Hà Nội, chúng ta có thể thấy nhiều gia đình có mặt tại các trung tâm mua sắm như Aeon, Royal City hay Lotte vào cuối tuần. Họ dành nhiều tiền bạc, thời gian hơn cho các hoạt động mua sắm và giải trí.

Xu hướng này sẽ tăng trong những năm tới và là cơ hội cho dòng đầu tư mới.

Theo bà Nihad Ahmed, chuyên gia kinh tế cấp cao của FocusEconomics:

Được coi là một trong những con hổ mới của Đông Á, Việt Nam đã đạt được tốc độ tăng trưởng nhanh thứ hai về thu nhập bình quân đầu người trên thế giới kể từ năm 1990, chỉ sau Trung Quốc. Cùng với đó, hoạt động xuất khẩu tăng mạnh, thu nhập hộ gia đình trung bình cao hơn, đã tạo nên những thay đổi đáng kể trong đời sống - xã hội trong 2 thập kỷ qua.

Đáng chú ý, tỷ lệ người sống dưới chuẩn nghèo giảm mạnh, số người được tiếp cận với y tế, giáo dục và hạ tầng cơ bản được cải thiện nhiều, tỷ lệ trẻ em tử vong giảm đáng kể... Nhờ vậy, chất lượng cuộc sống, học tập của người dân được nâng cao.

Môi trường kinh doanh của Việt Nam đã có bước tiến dài, từ vị trí thứ 82 năm 2017, lên vị trí thứ 68 năm 2018 (theo Báo cáo Môi trường kinh doanh của WB).

Tuy nhiên, thứ hạng về môi trường kinh doanh của Việt Nam trong ASEAN còn chưa cao, nhiều chỉ số mới đứng thứ 6, báo hiệu sự cần thiết phải đẩy manh cải cách. Tôi cho rằng, Việt Nam cần đặt mục tiêu trở thành một nam châm lớn hơn để thu hút FDI.

Hướng tới môi trường kinh doanh đồng bộ với thời đại kỹ thuật số

- Bà Nena Stoiljkovic, Phó chủ tịch của IFC châu Á - Thái Bình Dương

Những gì nền kinh tế Việt Nam đạt được trong 30 năm qua thật đáng chú ý. Cải cách kinh tế và chính trị từ năm 1986, với công cuộc Đổi mới, đã thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, phát triển đất nước, đưa Việt Nam từ một trong những quốc gia nghèo nhất thế giới, trở thành một nước có thu nhập trung bình thấp.

Hiện tại, nền kinh tế Việt Nam đang chuyển sang vận hành theo cơ chế thị trường hiện đại, hội nhập, Việt Nam cần đảm bảo sự tăng trưởng bền vững bằng cách khai thác cơ hội của cách mạng công nghiệp 4.0. Đây là cơ hội vàng cho đất nước tạo nên những bước phát triển đột phá, có thể đạt ngang tầm với các xu hướng công nghệ và kinh tế toàn cầu.

Với 54% dân số sử dụng Internet - cao hơn mức trung bình toàn cầu là 46,46%, Việt Nam đã nghiên cứu và chuyển giao các công nghệ mới như Internet vạn vật, dữ liệu lớn và robot để nâng cao năng suất lao động và khả năng cạnh tranh.

Khi công nghệ trở thành then chốt trong việc nâng cao mục tiêu phát triển của quốc gia, công nghệ có thể cải thiện đáng kể năng suất nông nghiệp, bảo tồn nguồn nước và giảm khí nhà kính của Việt Nam.

Tại thời điểm này, công nghệ đã tham gia  sâu vào mọi lĩnh vực, bao gồm bán lẻ, logistics, giáo dục và chăm sóc sức khỏe... Nhưng điều quan trọng là có được sự hợp tác giữa khu vực công và khu vực tư nhân.

Đây cũng là thời điểm thích hợp để Việt Nam tập trung nguồn lực đầu tư vào hạ tầng thông tin và lực lượng lao động chất lượng cao, trong khi tiếp tục cải cách thủ tục hành chính và nỗ lực nâng cao năng lực cạnh tranh.

Tóm lại, Việt Nam có thể tối đa hóa tiềm năng tăng trưởng của mình bằng cách xây dựng một hành lang pháp lý cho nền kinh tế số hóa và chuẩn bị cho quá trình chuyển đổi sang số hóa - từ quản trị công đến mô hình kinh doanh và xã hội trong nền kinh tế số.

- Theo ông Eric Sidgwick, Giám đốc quốc gia của ADB tại Việt Nam, trình độ nhân lực thấp sẽ là trở ngại lớn cho phát triển

Sự tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ của Việt Nam đang được thúc đẩy bởi sản xuất mở rộng và xuất khẩu mạnh mẽ, nông nghiệp được cải thiện, tiêu thụ nội địa tăng và đầu tư mạnh từ khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và các doanh nghiệptrong nước. Thu ngân sách tăng trong năm 2017 đã giúp giảm thâm hụt ngân sách và giảm tổng nợ công từ 63,6% GDP (năm 2016) xuống  61,3% GDP vào cuối năm 2017. Cùng với việc kiểm soát lạm phát ở mức hợp lý, kinh tế vĩ mô sẽ tiếp tục ổn định.

Trong thập kỷ qua, Việt Nam đã thu hút FDI vào những ngành sản xuất thâm dụng lao động nhờ nguồn cung dồi dào lao động trẻ tuổi. Tuy nhiên, khi công nghệ sản xuất hiện đại hơn, người lao động không đáp ứng, hệ quả là Việt Nam sẽ khó thu hút được đầu tư công nghệ cao để phát triển bền vững. Nếu không giải quyết được vấn đề trình độ nhân lực, có thể trở thành trở ngại lớn cho nguyện vọng phát triển của Việt Nam.

Tổng hợp/ Tham khảo Báo đầu tư