Thương mại - Công nghiệp

Tình hình kinh tế - xã hội một số nước CPTPP và Mecosur trong quý III⁄2021

23/11/2021

Tình hình nổi bật đối với các nước thành viên CPTPP khu vực Châu Mỹ trong quý III là khả năng kiểm soát tốt đại dịch Covid 19 và nền kinh tế tăng trưởng trở lại so với thời gian trước mặc dù biến chủng Delta gây làn sóng dịch thứ 4 ảnh hưởng không nhỏ.

Nguyên nhân chủ yếu do tốc độ phủ tiêm vaccine và các biện pháp thích ứng tốt của nền kinh tế. Điển hình là ở các nước Nam Mỹ, như Chile, Peru và Mexico, GDP đã tăng trưởng trở lại, mặc dù chỉ số lạm phát tăng. Đây cũng là do tác động của việc tăng cường các gói hỗ trợ người dân, tăng lãi suất ngân hàng và các biện pháp kích thích đầu tư công và tư nhân để phục hồi nền kinh tế. 

 Canada: GDP Canada giảm nhẹ trong quý II gây thất vọng đối với người dân trong sự kỳ vọng tăng trưởng trở lại ở thời điểm cuối năm 2020 và đầu năm 2021. Đến tháng 8 thì bắt đầu có dấu hiệu phục hồi khi GDP tăng 0,7% so với tháng 7. Lạm phát tăng cao nhất trong vòng 10 năm qua, tăng tới 3,7 - 4,1% vào tháng 7,8/2021. Giá bất động sản tăng cao, hơn 30% so với giá bán trung bình thời điểm trước dịch bệnh Covid 19.

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Canada trong 8 tháng đầu năm 2021 đạt khoảng 800 tỷ đô la Canada, tăng 17,5% so với cùng kỳ năm 2020 và gần đạt mức cùng kỳ năm 2019 chủ yếu trong lĩnh vực năng lượng và lâm nghiệp.

Mexico: Mặc dù số ca nhiễm Covid 19 vẫn ở mức cao, nhưng tỷ lệ bệnh nhân chuyển nặng và số người chết giảm nhờ tăng cường tiêm vaccine diện rộng, tạo thuận lợi cho các chính sách mở cửa nền kinh tế. Theo đánh giá của Viện Thực thi Tài chính Mexico (IMEF) tháng 6/2021, nền kinh tế Mexico dự báo sẽ tăng trưởng lên tới 5.5%, cao hơn 0,8% so với đánh giá trước đây. Tuy nhiên, lạm phát của Mexico được dự báo cũng sẽ tăng từ 4.5% lên 5%. Sự phục hồi của nền kinh tế tạo thêm 400 - 450 nghìn việc làm.

Chile: Chile được đánh giá có khả năng vượt qua cuộc suy thoái và cuộc khủng hoảng Covid-19 bởi một loạt chỉ số tích cực trong 9 tháng đầu năm 2021. Theo dự báo của Ngân hàng Trung ương nước này, tăng trưởng GDP năm 2021 khả năng cũng sẽ đạt tới 11,5%. Đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Chile cũng tăng mạnh trở lại đạt 16,16 tỷ USD trong 8 tháng đầu năm 2021, tăng 73% so với cùng kỳ năm 2020, tăng 75% so với mức trung bình của 5 năm trở lại đây. Tuy vậy, chỉ số CPI tháng 9 năm 2021 của Chile tăng 5,3% so với cùng kỳ năm 2020. Nhưng việc gia tăng này cũng nằm trong chủ trương của Chính phủ Chile nhằm kích thích sản xuất, phục hồi nền kinh tế.

Kim ngạch xuất nhập khẩu của Chile 9 tháng đầu năm 2021 đạt 133,49 tỷ USD, tăng 39,3% so với cùng kỳ năm 2020, vượt cả tổng xuất nhập khẩu năm 2020. Trong đó, xuất khẩu Chile ra thế giới đạt 68,66 tỷ USD, tăng 29% so với cùng kỳ 2020. Nhập khẩu từ thế giới đạt 64,83 tỷ USD; tăng 51% so với cùng kỳ năm 2020 và tăng 9% so với tổng nhập khẩu cả năm 2020. Thặng dư thương mại đạt 9,12 tỷ USD.  Xuất khẩu đồng đạt 38,85 tỷ USD, chiếm 56,58% tổng xuất khẩu của Chile. Nhập khẩu các sản phẩm trung gian tăng 48%; hàng hóa tiêu dùng tăng 71%; và phương tiện sản xuất tăng 36%.

Peru: Báo cáo của Bộ Ngoại thương và Du lịch Peru ghi nhận sự tăng trưởng cả xuất và nhập khẩu vượt qua mức trước đại dịch. Chỉ trong tháng 7 năm 2021, tổng kim ngạch xuất khẩu đã lên tới 4,03 tỷ USD, tăng 12,3% so với cùng kỳ năm ngoái (3,59 tỷ USD). Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo Peru sẽ là một trong số các nước có tốc độ tăng trưởng và phục hồi kinh tế nhanh nhất của khu vực Mỹ Latinh. Đây là kết quả của các chính sách phục hồi nền kinh tế tích cực, mở rộng đầu công và tư nhân, cùng với yếu tố về sức cạnh tranh được cải thiện của hàng hóa Peru trong thời gian gần đây.

Khối Thị trường chung Nam Mỹ Mercosur

Trong Quý III năm 2021, tình hình kinh tế - xã hội của Khối MERCOSUR có những diễn biến phức tạp. Tính đoàn kết và thống nhất của Khối bị ảnh hưởng nghiêm trọng vì những khác biệt cơ bản trong chính sách phát triển kinh tế của các nước thành viên, đặc biệt trong chính sách ngoại thương. Theo đó, mâu thuẫn về việc đẩy mạnh thương mại với các đối tác thương mại ngoại khối giữa 1 bên là Argentina và 1 bên là Braxin và Uruguay ngày càng sâu sắc. Argentina tiếp tục thực thi các chính sách thương mại hướng tới việc bảo hộ các ngành sản xuất trong nước, trong khi Braxin và Uruguay chú trọng việc mở rộng ngoại thương với các đối tác tiềm năng ngoài Khối. Điều này đã khiến các cuộc đàm phán về định hướng phát triển kinh tế trong khối gặp nhiều bế tắc trong suốt thời gian qua. Sau một thời gian dài căng thẳng, vào cuối tháng 9, Argentina cuối cùng đã đồng ý với đề xuất của Braxin về lộ trình cắt giảm 10% trong biểu thuế quan chung. Hiện đề xuất này đang trong quá trình xem xét phê duyệt từ Paraguay và Uruguay. Tuy nhiên, quan hệ giữa các nước thành viên trong Khối MERCOSUR xuất hiện thêm một diễn biến căng thẳng mới trong Quý III khi Uruguay đơn phương tuyên bố bắt đầu quá trình nghiên cứu khả thi về một FTA song phương với Trung Quốc.

Đối với Argentina: Trong tháng 8 năm 2021, các hoạt động kinh tế ghi nhận mức tăng trưởng 12,8% so với cùng kỳ năm ngoái, qua đó nâng con số lũy kế 8 tháng đầu năm lên 10,8%. Trong đó, các lĩnh vực ghi nhận mức tăng trưởng tốt nhất bao gồm khách sạn và nhà hàng (35%) và xây dựng (26,7%). Như vậy, đây là lần đầu tiên từ năm 2017, tất cả các lĩnh vực trong nền kinh tế Argentina đều ghi nhận mức tăng trưởng dương. Nhờ đó, Ngân hàng Trung ương dự báo nền kinh tế Argentina sẽ tăng trưởng 7,8% trong năm nay. Trong khi đó, IMF đưa ra con số dự báo ở mức 7,5% và Bộ Kinh tế Argentina ở mức 8%.

Một số chỉ số đáng chú ý khác của nền kinh tế Argentina có thể kể tới: tỷ lệ thất nghiệp trong Quý II ở mức 9,6%, sản xuất công nghiệp trong tháng 8 suy giảm 0,6% so với tháng 7, lạm phát tính tới tháng 9 ở mức 52,5%...

Đối với Braxin: Về tình hình kinh tế, dự báo của thị trường tài chính đối với chỉ số Giá tiêu dùng Quốc gia Mở rộng (IPCA - lạm phát chính thức của nước này) năm nay là 5,25%. Đối với mục tiêu kiểm soát lạm phát, Ngân hàng Trung ương sử dụng công cụ chính là lãi suất cơ bản (Selic), đã được Ủy ban Chính sách Tiền tệ (Copom) nâng từ 4,25% / năm lên 5,25% /năm vào tuần đầu tháng 9 năm nay.

Ngân hàng Trung ương Braxin duy trì dự báo tăng trưởng của nền kinh tế quốc gia năm nay ở mức 5,30%. Đối với năm 2022, kỳ vọng GDP có thể đạt mức tăng trưởng ở mức 2,05%. Năm 2023 và 2024, thị trường tài chính dự báo tăng trưởng GDP là 2,5%

Nguồn: Vụ TT châu Âu - châu Mỹ