Thương mại - Công nghiệp

Tình hình kinh tế - xã hội khu vực châu Âu -châu Mỹ trong quý III⁄2021

25/11/2021

Tình hình kinh tế khu vực châu Âu – châu Mỹ trong quý III⁄2021 tiếp tục phục hồi. Tuy nhiên đà phục hồi này tại một số nước trong khu vực có dấu hiệu chững lại do dịch bệnh bùng phát trở lại, tắc nghẽn chuỗi cung ứng và lạm phát tăng.

Theo báo cáo Triển vọng kinh tế thế giới phát hành tháng 10 năm 2021 của Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF), tăng trưởng kinh tế trong năm 2021 của một số nước lớn thuộc khu vực châu Âu – châu Mỹ được dự báo thấp hơn so với dự báo trước đó trong các báo cáo tháng 7 và tháng 4 của IMF. Cụ thể, dự báo tăng trưởng GDP của Hoa Kỳ năm 2021 là 6,0% thấp hơn mức dự báo tháng 7 và tháng 4 lần lượt là 1% và 0,4%; Canada là 5,7% thấp hơn dự báo tháng 7 là 0,6%; Đức là 3,1% thấp hơn các dự báo trước đó 0,5%; v.v…

TT

Khu vực/ Quốc gia

Dự báo trong báo cáo T10/2021 của IMF

Thay đổi so với Dự báo trong báo cáo T7/2021

Thay đổi so với Dự báo trong báo cáo T4/2021

2020

2021

2022

2021

2022

2021

2022

I

Toàn cầu

-3,1

5,9

4,9

-0,1

0

-0,1

0,5

II

Khu vực châu Âu

-5,0

5,4

4,1

0,6

 0,1

0,9

0,2

1

EU 27

-5,9

5,1

4,4

0,4

0

0,7

0,5

- Đức

-4,6

3,1

4,6

-0,5

0,5

-0,5

1,2

- Pháp

-8,0

6,3

3,9

0,5

-0,3

0,5

-0,3

- Italia

-8,9

5,8

4,2

0,9

0

1,6

0,6

2

Anh

-9,8

6,8

5,0

-0,2

0,2

1,5

-0,1

3

Nga

-3,0

4,7

2,9

0,3

-0,2

0,9

-0,9

II

Khu vực châu Mỹ

1

Bắc Mỹ

-4,0

6,0

5,0

-1,0

0,2

-0,1

1,5

- Hoa kỳ

-3,4

6,0

5,2

-1,0

0,3

-0,4

1,7

- Canada

-5,3

5,7

4,9

-0,6

0,4

0,7

0,2

- Mexico

-8,3

6,2

4,0

-0,1

-0,2

1,2

1

2

Nam Mỹ

-6,6

6,3

2,3

0,5

-0,7

1,9

-0,5

- Braxin

-4,1

5,2

1,5

-0,1

-0,4

1,5

-1,1

- Argentina

-9,9

7,5

2,5

1,1

0,1

1,7

0

- Chile

-5,8

11,0

2,5

4,8

-1,3

Nguồn số liệu: Qũy tiền tệ quốc tế (IMF)

Vấn đề tiêm chủng và bùng phát dịch trở lại: Tiến trình tiêm chủng vắc-xin Covid-19 tại khu vực châu Âu – châu Mỹ đang có xu hướng chững lại do một số bộ phận dân số chưa muốn tiêm vắc-xin và việc tiêm vắc-xin cho trẻ em dưới 18 tuổi mới bắt đầu triển khai ở một số nước. Cụ thể, theo thông kê của trang thông tin điện tử https://ourworldindata.org/ (Hình 1), tính đến 30/9/2021, khu vực châu Âu đã tiêm ít nhất một mũi vắc-xin ngừa Covid 19 cho 424,3 triệu người, tương đương 56,7% dân số châu Âu (chỉ 7,8% dân số châu Âu được tiêm mới trong 2 tháng 8, 9); con số này ở khu vực châu Mỹ là khoảng 615 triệu người, tương đương 59,7% dân số châu Mỹ (10,9% dân số châu Mỹ được tiêm mới trong 2 tháng 8, 9).

Quá trình tiêm chủng tại khu vực châu Âu – châu Mỹ trong quý III/2021 không được như kỳ vọng, kết hợp với việc xuất hiện thêm các biến chủng Covid-19 dẫn đến dịch bệnh bùng phát trở lại tại một số khu vực. Biểu đồ hình 2 cho ta thấy số ca nhiễm Covid-19 tính theo ngày tại khu vực châu Âu và Bắc Mỹ tăng mạnh trong quý III/2021. Cụ thể, số ca nhiễm Covid-19 tính theo tuần tại khu vực châu Âu tăng mạnh, đạt đỉnh vào tuần từ 16/7/2021 - 22/7/2021 với 983 nghìn ca và tiếp tục duy trì số ca nhiễm mới hằng tuần ở mức trên 800 nghìn ca ở các tuần tiếp theo. Khu vực Bắc Mỹ cũng tăng mạnh từ đầu quý III/2021 và đạt đỉnh mức 1,44 triệu ca trong tuần từ 07/9/2021 - 13/9/2021 sau đó có xu hướng giảm nhẹ ở các tuần tiếp theo. Việc dịch bệnh bùng phát trở lại buộc một số quốc gia trong khu vực châu Âu – châu Mỹ áp dụng lại một số biện pháp chống dịch. Điều này đã tác động phần nào đến quá trình phục hồi kinh tế của các nước.

Vấn đề tắc nghẽn chuỗi cung ứng: Nhu cầu vận chuyển, cung ứng hàng hóa cho sản xuất và tiêu dùng dần phục hồi theo đà hồi phục của các nền kinh tế trong khu vực và có xu hướng tăng trong những tháng cuối năm 2021. Tuy nhiên, dịch vụ logistics hiện nay đang phải đối mặt với với những thách thức do ảnh hưởng của dịch Covid-19 như: (i) Ùn tắc tích tụ nhiều ngày tháng dẫn đến lượng hàng bị kẹt quy mô lớn, khiến tình trạng “tắc đường” kỷ lục xảy ra thường xuyên đối với hầu hết các tuyến vận tải Container toàn cầu; (ii) Tình trạng thiếu container rỗng do bất cập trong luân chuyển container toàn cầu đến từ việc các cấu trúc thương mại container truyền thống bị phá vỡ vì cả các lý do liên quan đến dịch bệnh và mất cân đối thương mại giữa các khu vực; (iii) Rủi ro dịch bệnh bùng phát và chưa được kiểm soát hoàn toàn khiến tình trạng “đóng/mở” đột ngột tiếp gây trở ngại cho vận tải hàng không và đường biển; (iv) Cước phí vận chuyển không ngừng tăng cao; (v) Việc thiếu hụt lực lượng lao động do áp dụng các biện pháp phòng chống dịch.

Các vấn đề này đã tác động tiêu cực đến việc sản xuất, vận chuyển, lưu thông hàng hóa, gây ra tắc nghẽn/đứt gãy chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị toàn cầu nói chung và khu vực châu Âu – châu Mỹ nói riêng. Hậu quả trực tiếp là lợi nhuận của doanh nghiệp giảm sút (do chi phí đầu vào tăng, gián đoạn sản xuất, thị trường bị bỏ ngỏ) đặc biệt là những doanh nghiệp trong ngành vận tải, bán lẻ, xây dựng và ô tô. Tình trạng này kéo dài (dự kiến đến hết 2022) khiến cho tăng trưởng của những đầu tầu kinh tế của thế giới từ Trung Quốc, EU đến Mỹ đều bị đe dọa. Đây cũng là nguyên nhân khiến các nước lớn điều chỉnh chiến lược thương mại, công nghiệp của mình để đảm bảo tính tự chủ nhất định cho chuỗi cung ứng sản xuất.

Vấn đề lạm phát tăng: Tỷ lệ lạm phát ở các nước khu vực châu Âu – châu Mỹ tiếp tục có xu hướng tăng trong quý III/2021 (biểu đồ hình 3). Tỷ lệ lạm phát của một số thị trường lớn trong khu vực đều đạt mức cao trong tháng 9 năm 2021 như: Braxin 10,3%, Nga 7,4%, Mexico 6%, Hoa Kỳ 5,4%, Canada 4,4%, EU27 3,6%, Anh 3,1%. Đáng chú ý, tỷ lệ lạm phát trong tháng 9 năm 2021 của một số nước đạt đỉnh trong vòng nhiều năm trở lại đây như: Canada trong vòng 18 năm Hoa Kỳ trong vòng 13 năm, EU27 trong vòng 10 năm. Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến lạm phát tăng do: (i) sự mất cân đối cung cầu do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 dẫn đến thiếu hụt cục bộ nguồn cung; (ii) việc đứt gãy chuỗi cung ứng dẫn đến chi phí sản xuất, vận chuyển tăng cao; (iii) giá nhiên liệu, năng lượng tăng cao; (iv) hệ quả từ chính sách tài khóa, tiền tệ nới lỏng để kích thích phát triển kinh tế của các nước có hiệu lực từ đầu năm 2021.

Tình hình dịch bệnh, logistics, lạm phát sẽ kìm hãm một phần sự phục hồi kinh tế của các nước châu Âu – châu Mỹ trong quý IV năm 2021. Nhưng với việc nhu cầu tiêu dùng tăng cao trong những tháng cuối năm, cộng với việc tiêm chủng tiếp tục được mở rộng và thuốc đặc trị Covid-19 được cấp phép lưu hành sẽ tác động tích cực đến đà phục hồi kinh tế của cả khu vực trong quý IV, cả năm 2021 và năm 2022.

Nguồn: Vụ Thị trường châu Âu - châu Mỹ