Thương mại - Công nghiệp

Tình hình nhập khẩu dược phẩm của Việt Nam với thị trường EU tháng 2⁄2021

24/02/2021

Trong những tháng cuối năm 2020, đầu năm 2021, nhằm đáp ứng đầy đủ nhu cầu thuốc chữa bệnh của người dân, đặc biệt trong công tác phòng, chống dịch Covid-19 và các dịch bệnh có thể xảy ra mùa Đông – Xuân cũng như thuốc phục vụ nhu cầu trong dịp Tết Nguyên đán 2021, hoạt động nhập khẩu thuốc tân dược nhìn chung diễn biến khá nhộn nhịp với lượng và kim ngạch nhập khẩu luôn ở mức cao.

Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, trong tháng 1/2021, kim ngạch nhập khẩu dược phẩm của Việt Nam đạt 260,2 triệu USD, giảm 16,3% so với mức cao kỷ lục trong năm trong tháng 12/2020 nhưng vẫn tăng tới 43,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, Liên minh EU tiếp tục là khu vực thị trường cung cấp dược phẩm lớn nhất của Việt Nam, đạt 172,8 triệu USD trong tháng 1/2021, giảm gần 5% so với tháng trước và tăng 63,4% so với tháng 1/2020, chiếm 66,3% tỷ trọng trên tổng kim ngạch nhập khẩu dược phẩm của Việt Nam, đánh dấu tháng thứ 3 liên tiếp kim ngạch nhập khẩu dược phẩm của Việt Nam từ thị trường EU đạt mức cao trên ngưỡng 170 triệu USD.

Theo cam kết thuế quan trong EVFTA, nhập khẩu dược phẩm từ thị trường EU vào Việt Nam trong vòng 5 năm tới sẽ chưa được hưởng lợi nhiều từ Hiệp định bởi phần lớn các dòng sản phẩm mà Việt Nam cam kết loại bỏ thuế quan cho dược phẩm, dược liệu từ EU đã được hưởng mức thuế ưu đãi MFN là 0%. Những sản phẩm còn lại Việt Nam sẽ loại bỏ thuế quan dần trong vòng 5-7 năm (cá biệt có trường hợp 10 năm) kể từ khi Hiệp định EVFTA có hiệu lực. Tuy nhiên, nhìn biểu đồ có thể thấy, nhập khẩu dược phẩm từ EU liên tục tăng tốc và ở mức cao từ tháng 8/2020 – thời điểm Hiệp định EVFTA chính thức có hiệu lực. Diễn biến này cho thấy EVFTA vẫn đang có những hiệu ứng đáng kể tới các mặt hàng chưa thực sự được hưởng lợi từ các cam kết thuế quan trong Hiệp định.

Trong tháng 1/2021, Việt Nam nhập khẩu dược phẩm từ 22/27 thành viên EU, mở rộng hơn so với 20 thị trường trong tháng 1/2020 và 21 thị trường trong tháng 12/2020. Nếu so với tháng trước, kim ngạch nhập khẩu từ nhiều thị trường sụt giảm đáng kể sau khi đã đẩy mạnh nhập khẩu trong những tháng liền kề trước đó. Trong đó, một số thị trường ghi nhận mức giảm trên 50% như Bungari (giảm 88%); Italia (giảm 59,2%) hay Áo (giảm 50,1%). Ở chiều ngược lại, vẫn xuất hiện một số thị trường có mức tăng trưởng rất cao, trong đó có 4 thị trường đạt tốc độ tăng cao trên 100% như Rumani (tăng 256,6%); Đan Mạch (tăng 190,7%); CH Séc (tăng 134,7%), tuy nhiên đây đều là những thị trường nhập khẩu nhỏ với số lượng các mặt hàng được cung cấp rất hạn chế.

 Nếu so với cùng kỳ năm trước, chỉ có 6/22 thị trường ghi nhận mức giảm về kim ngạch nhập khẩu so với tháng trước trong khi nhập khẩu từ 16/22 thị trường tăng. Đáng chú ý, có nhiều thị trường ghi nhận những mức tăng rất cao như Bồ Đào Nha (tăng gấp 55 lần); Luxembua (tăng 694%); Đan Mạch (tăng 190,7%); Manta (tăng 277,6%); Ai Len (tăng 205,7%) ... Ngoài ra, hầu hết các thị trường nhập khẩu dược phẩm chủ lực của khu vực EU như Pháp, Đức, Bỉ hay Ai Len đều ghi nhận mức tăng trưởng so với tháng trước. Ở chiều ngược lại, nhập khẩu từ Bungari, Tây Ban Nha, Slovenia, Italia, Thụy Điển và Ba Lan giảm. Thị trường ghi nhận mức giảm mạnh nhất về kim ngạch nhập khẩu là Bungari với mức giảm 88,1%. Trong số đó, nhập khẩu từ một số thị trường như Tây Ban Nha hay Thụy Điển đã giảm liên tục trong những tháng gần đây.

Trong tháng 1 vừa qua, Đức, Pháp và Bỉ tiếp tục 3 thị trường cung cấp dược phẩm lớn nhất của Việt Nam tại Liên minh EU với tổng kim ngạch đạt tới 101,6 triệu USD, chiếm tới gần 59% tỷ trọng trên tổng kim ngạch nhập khẩu mặt hàng này từ EU, tăng so với mức tỷ trọng chỉ chiếm 45,1% trong tháng 1/2020 và 51,2% trong tháng 12/2020.

Xét về giá nhập khẩu, trong tháng 1/2021, các doanh nghiệp đã nhập khẩu khá nhiều loại thuốc biệt dược có giá cao trên 500 USD/hộp. Tiêu biểu như vắc xin phế cầu Synflorix nhập khẩu từ Bỉ có giá 2.800 USD/hộp; thuốc điều trị lao: Deltyba 50 mg nhập khẩu từ Hà Lan có giá 1.700 USD/hộp; thuốc Velcade  (Bortezomib 3,5mg). Bột pha dung dịch tiêm nhập khẩu từ Bỉ có giá 866,7 USD/hộp; dung dịch tiêm Elonva (Corifollitropin alfa 150mcg/0.5ml) nhập khẩu từ Bỉ có giá 687,1 USD/hộp; thuốc điều trị hô hấp Curosurf(Mỗi lọ1,5ml chứa:Phospholipid chiết từ phổi lợn 120mg) nhập khẩu từ Italia co giá 587 USD/hộp...

Trong tháng 1/2021, nhìn chung giá nhập khẩu thuốc vào thị trường Việt Nam tương đối đổn định so với tháng trước đó. Mặc dù vẫn xuất hiện một số ít loại thuốc tăng giá nhưng mức tăng không lớn. Tiêu biểu như Vắc xin dại VERORAB nhập khẩu từ Pháp có giá 71,7 USD/hộp, tăng so với mức 68,1 USD/hộp ở kỳ nhập trong tháng trước đó; thuốc thú y Invemox 15% LA,250ml nhập từ Tây Ban Nha có giá 8,51 USD/hộp, giảm so với giá nhập 8,5 USD/hộp trước đó; thuốc thú y NEXGARD nhập từ Pháp có giá 30,05 USD/hộp, tăng so với mức 26,5 USD/hộp trong tháng 12/2020...

Ở chiều ngược lại, cũng xuất hiện một số loại thuốc giảm giá nhẹ như thuốc kháng sinh Vammybivid's(Vancomycin hydrochlorid) 1g/lọ,Hộp 05 lọ  nhập khẩu từ Pháp có giá 3,27 USD/h, giảm so với mức giá 3,28 USD/h trước đó; thuốc kháng sinh Cefazoline panpharma chứa Cefazolin 1g  kháng sinh điều trị nhiễm khuẩn nhập từ Pháp giảm từ 1,05 USD/h xuống 0,97 USD/h ...

Xét về cơ cấu sản phẩm: Trong tháng 1/2021, nhóm hàng dược phẩm được nhập nhiều nhất từ thị trường EU là các nhóm thuộc mã HS 30049099 (nhóm thuốc có tác dụng khử khuẩn, khử trùng) với kim ngạch đạt 41,4 triệu USD, giảm 29,1% so với tháng trước nhưng vẫn tăng 2,9% so với cùng kỳ năm trước; mã HS 30022090 (nhóm Vắc xin cho người) và mã HS 30042099 (nhóm thuốc chứa kháng sinh: Chứa tetracylin hoặc chloramphenicol hoặc các dẫn xuất của chúng) với kim ngạch lần lượt đạt 32,9 triệu USD và 18,2 triệu USD. Chỉ tính riêng nhóm 3 chủng loại này đã chiếm tới 54% tỷ trọng trên tổng kim ngạch nhập khẩu dược phẩm từ các thị trường EU. 

Thị phần mặt hàng dược phẩm của Việt Nam trên tổng nhập khẩu của EU

Theo số liệu thống kê của Trademap, trong 11 tháng năm 2020, xuất khẩu mặt hàng dược phẩm (mã HS30) của 27 thị trường thuộc Liên minh EU tăng trưởng 10,8% so với cùng kỳ năm 2019, đạt 406 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu sang các thị trường trong nội khối đạt 179,7 tỷ USD, chiếm 44,3% và các thị trường ngoại khối chiếm 55,7%.

Trong 11 tháng năm 2020, Việt Nam là thị trường xuất khẩu dược phẩm lớn thứ 45 của EU (nếu tính cả xuất khẩu tới các thị trường trong khối) và lớn thứ 22 (nếu chỉ tính xuất khẩu ngoài khối) với kim ngạch đạt 1,26 tỷ USD, tăng 17,6% so với cùng kỳ năm 2019 và chiếm 0,31% tỷ trọng trên tổng xuất khẩu dược phẩm của EU tới tất cả các thị trường, cao hơn so với mức tỷ trọng chiếm 0,29% cùng kỳ năm trước.

Đánh giá triển vọng và dự báo 

Trong thời gian tới, nhu cầu chăm sóc sức khỏe và khám chữa bệnh của người dân trong nước ngày càng được nâng cao sẽ là một trong những yếu tố quan trọng khiến hoạt động nhập khẩu dược phẩm của Việt Nam từ thị trường EU tiếp tục được đẩy mạnh, nhất là trong bối cảnh nhiều loại thuốc được nhập khẩu từ EU là thuốc chuyên khoa sâu chỉ được kê đơn qua kênh phân phối của các bệnh viện trong khi phần lớn các thuốc trong nhóm này lại chưa sản xuất được ở trong nước.

Bên cạnh đó, hoạt động nhập khẩu dược phẩm của Việt Nam từ các thị trường EU dự kiến cũng sẽ tiếp tục tăng cả về quy mô và giá trị nhờ được hỗ trợ bởi các cam kết thuế quan trong Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA), nhất là trong giai đoạn trung và dài hạn.

Với việc EU luôn là thị trường cung cấp dược phẩm quan trọng hàng đầu của Việt Nam, cộng với ảnh hưởng bởi Hiệp định EVFTA, xu thế này đã, đang và sẽ tạo ra sức ép cạnh tranh không nhỏ đến các doanh nghiệp dược phẩm trong nước, nhất là trong bối cảnh EU hiện là một trong những nhà sản xuất dược phẩm lớn nhất trên thế giới và các sản phẩm thuốc tân dược của EU luôn được đánh giá cao về chất lượng và hiệu quả.

Riêng trong quý I/2021, nhập khẩu dược phẩm từ thị trường EU dự kiến sẽ tăng tốc nhằm bù đắp lượng nhập khẩu thiếu hụt trong nhiều tháng của năm 2020 do bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 dẫn đến hoạt động sản xuất và xuất khẩu các sản phẩm dược phẩm của nhiều thị trường EU bị gián đoạn.

Nguồn: Vụ TT châu Âu - châu Mỹ