Thương mại - Công nghiệp

Tình hình nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện từ thị trường EU tháng 1⁄2021

28/01/2021

Theo ước tính, nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện trong tháng 1⁄2021 đạt 5,80 tỷ USD, giảm 9,3% so với tháng 12⁄2020, tăng 37% so với cùng kỳ năm 2020. Trong đó, ước tính nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện từ thị trường EU-27 đạt 400 triệu USD, giảm 8,6% so với tháng 12⁄2020, tăng 32,9% so với tháng 1⁄2020.

Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, trong tháng 12/2020, nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 6,39 tỷ USD, tăng 1,5% so với tháng 11/2020, tăng 51% so với cùng kỳ năm 2019; Nâng trị giá nhập khẩu năm 2020 đạt 63,97 tỷ USD, tăng 24,6% so với năm 2019.

Trong đó, nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện từ EU-27 trong tháng 12/2020 đạt 438,16 triệu USD, tăng 7,3% so với tháng 11/2020, tăng 21,6% so với cùng kỳ năm 2019. Năm 2020 nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện từ thị trường EU-27 đạt 4,09 tỷ USD, tăng 63,5% so với năm 2019, chiếm 6,4% tỷ trọng nhập khẩu hàng máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện và chiếm 27,9% tỷ trọng nhập khẩu hàng hóa từ thị trường EU-27 trong năm 2020.

Ngành điện tử, máy tính Việt Nam đang hội nhập sâu rộng vào kinh tế toàn cầu, trở thành ngành sản xuất chủ lực theo mô hình chuỗi cung ứng, sản xuất máy tính điện tử của nước ta đang phụ thuộc rất nhiều vào linh kiện nhập khẩu từ Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản…Việc mở rộng nguồn cung linh kiện đầu vào rất cần thiết. Trong khi Hiệp định EVTA có hiệu lực, các doanh nghiệp sản xuất máy tính và linh kiện điện tử tiếp cận với nguồn hàng có chất lượng. Trong khi, dịch bệnh đang diễn biến phức tạp sẽ gây ra sụt giảm nhu cầu tiêu thụ đầu ra, các đối tác giãn, hoãn, hủy các đơn đặt hàng, làm giảm kim ngạch xuất khẩu.

Mặt hàng nhập khẩu

Trong tháng 12/2020, linh kiện điện tử tiếp tục là nhóm hàng nhập khẩu chính từ EU-27 trong cơ cấu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, đạt 196,14 triệu USD, tăng 1,9% so với cùng kỳ năm 2019. Trong nhóm linh kiện điện tử, Việt Nam nhập khẩu chủ yếu là mạch tích hợp điện tử, linh kiện bán dẫn có chất lượng cao từ các thị trường Đức, Hà Lan, Ai Len, Pháp…có giá nhập khẩu trung bình 0,9 USD/đơn vị sản phẩm, giá thấp nhất Đức trung bình 0,29 USD, thấp hơn các thị trường như Trung Quốc 1,87 USD; Hàn Quốc 1,18 USD, Singapore 1,18 USD, Nhật Bản 1,17 USD.

Các mặt hàng có mã HS 8542 - Mạch điện tử tích hợp nhập khẩu từ EU trong năm 2020 đạt 96,57 triệu USD, tăng 2,8% so với năm 2019, chiếm tỷ trọng 22%, giảm 1,2 điểm phần trăm so với năm 2020. Mã HS 8541 – Linh kiện bán dẫn nhập khẩu đạt 83,26 triệu USD, giảm 0,5% so với cùng kỳ năm 2019, chiếm 19%, giảm 1,5 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2019.

 Nhóm máy tính và linh kiện, Việt Nam nhập khẩu từ EU-27 đạt 137,68 triệu USD, tăng 20,6% so với năm 2019. Nhập khẩu nhóm hàng này chủ yếu là mã HS 8471 – Máy xử lý dữ liệu tự động và các khối chức năng của chúng, đây là mã HS có trị giá nhập khẩu lớn nhất từ EU đạt 127,41 USD, tăng 22,6% so với năm 2019, chiếm tỷ trọng  29,1%, tăng 3,6 điểm phần trăm so với năm 2019. Chủ yếu gồm các mã HS '84719090 - ổ cứng các loại; '84714110 – máy tính cá nhân; '84714190 – máy tính chủ…

Ngoài ra, nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện các chủng loại như thiết bị văn phòng và linh kiện đạt 60,2 triệu USD, giảm 10,3% so với năm 2019. Chủ yếu nhập khẩu mã HS 8518 – Màn hình và máy chiếu, không gắn với thiết bị thu dùng trong truyền hình, đạt 26,91 triệu USD, tăng 31,2% so với năm 2019, chiếm tỷ trọng 6,1%, tăng 1,1 điểm phần trăm so với năm 2019. Hai mã hàng này có xu hướng tăng nhanh thời gian gần đây khi nhu cầu thiết bị nghe nhìn tăng mạnh, nhu cầu nhập khẩu linh kiện đầu vào tăng nhanh hơn khi nhà sản xuất Samsung, LG, Panasonic… mở rộng sản xuất.

Nhập khẩu nhóm thiết bị âm thanh và linh kiện đạt 43,22 triệu USD, tăng 31,2% so với năm 2019, trong nhóm hàng này, Việt Nam nhập khẩu mã HS 8528 – Micro và giá đỡ micro, chưa lắp ráp vào loa, đạt 46,08 triệu USD, tăng 78,6% so với năm 2019, chiếm tỷ trọng 10,5%, tăng 4,2 điểm phần trăm so với năm 2019.

Việt Nam nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện từ EU trong năm 2020

ĐVT: Nghìn USD

Thị trường

Tháng 12/2020

So với(%)

Năm 2020

So với

12T/2019

(%)

Tỷ trọng(%0

T11/2020

T12/2019

Năm 2020

Năm 2019

Tổng

438.164

7,3

21,6

4.094.037

63,5

100

100

Ai Len

7,7

18,4

3.831.777

69,3

93,6

90,4

Đức

14.418

22,6

98,4

83.560

5

2

3,2

Pháp

-25,4

133,7

63.850

115,7

1,6

1,2

Cộng hòa Séc

3.386

52,6

229,4

20.064

76,3

0,5

0,5

Italia

9,4

28,7

15.825

-59,8

0,4

1,6

Hà Lan

983

16,5

28,4

14.084

-51,3

0,3

1,2

Ba Lan

265

65,4

12.844

316

0,3

0,1

Áo

753

-15,5

57

9.807

128,6

0,2

0,2

Tây Ban Nha

129,9

-22,6

7.163

-29,6

0,2

0,4

Phần Lan

710

-45,8

-43,6

6.870

30,9

0,2

0,2

Đan Mạch

88,8

-3

6.338

73,9

0,2

0,1

Thụy Điển

634

-31

-13,6

6.197

-40,5

0,2

0,4

Bỉ

4,7

753,8

5.352

124,2

0,1

0,1

Slovenia

498

44,6

-63,6

4.692

-26,4

0,1

0,3

Hungary

-18,4

-6,9

2.876

26,4

0,1

0,1

Malta

0

1.009

325,1

0

0

Hy Lạp

-99,8

-29,6

446

-64,7

0

0,1

Bungary

9

162,6

-77,5

439

-43

0

0

Luxembourg

38,9

30,5

424

-44,2

0

0

Bồ Đào Nha

27

1.105,60

284

-82,3

0

0,1

Romania

-100

-100

61

-24

0

0

Latvia

2

227,7

-65,5

32

37

0

0

Estonia

22

-69,4

0

0

Lithuania

3

-42,3

19

7,4

0

0

Nguồn: Tính toán từ số liệu của Tổng cục Hải quan

Đánh giá xuất khẩu mặt hàng và thị trường nổi bật

Về mặt hàng: Trong số những mã hàng HS nhập khẩu chính từ EU-27 trong năm 2020, mã HS 8443 – Máy in dùng in bằng các loại máy in, khối, tấm và các bộ phận in khác thuộc nhóm 8442 có trị giá nhập khẩu đạt 13,32 triệu USD, giảm 67,2% so với năm 2019, chiếm tỷ trọng 3%, giảm 6,9 điểm phần trăm so với năm 2019. Đây là nhóm mặt hàng có nhu cầu nhập khẩu lớn để sản xuất của các doanh nghiệp FDI nhưng nhập khẩu giảm do ảnh hưởng dịch bệnh Covid-19 các tháng đầu năm 2020. Nhập khẩu linh kiện máy in từ thị trường Đức chiếm tỷ trọng 90% trong tổng nhập khẩu từ EU-27, giảm mạnh 34% so với năm 2019.

Nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện từ EU-27, nhiều sản phẩm như máy tính, linh kiện máy tính và máy văn phòng trong đó, máy in và linh kiện từ thị trường sẽ có nhiều triển vọng tăng.

+ Hiệp định Thương mại tự do EVFTA đã giảm các rào cản phi thuế quan như thuế suất, giá nhập khẩu những linh kiện từ EU-27 có giá cạnh tranh hơn các thị trường khác.

+ Hoạt động giao thương trực tuyến được đẩy mạnh, đây là xu hướng mới trong bối cảnh dịch Covid-19 vẫn còn diễn biến phức tạp.

+ Ngành công nghiệp sản xuất máy tính, điện tử tại Việt Nam ngày càng tăng trưởng, nhu cầu nhập khẩu linh kiện đầu vào sẽ ngày tăng lên. Việc mở rộng nguồn hàng nhập khẩu từ EU để tăng thêm nguồn bổ sung các mặt hàng cung tránh phụ thuộc một số thị trường nhất định.

Về thị trường:

Thị trường Ai Len: Nhập khẩu từ Trung Quốc và Hàn Quốc cơ bản là linh kiện điện tử đầu vào và thiết bị cho sản xuất chiếm 60%, trong khi nhóm hàng máy tính và linh kiện nhập khẩu từ một số thị trường khác Đài Loan, Hồng Công, Singapore, Thái Lan, Malaysia, Philippin… Nổi bật lên là nguồn hàng từ Ai Len duy trì mức tăng cao hai con số trong 2 năm gần đây.

Hiệp định EVFTA giữa Việt Nam và EU sẽ tiếp tục đóng góp cho tăng trưởng kinh tế và tạo nhiều tiềm năng hơn nữa cho thương mại giữa Việt Nam và Ai Len. Hiệp định thương mại EU – Việt Nam cho phép các nhà sản xuất của Ai Len mở rộng thị trường sang Việt Nam. Ai Len có công nghiệp tiên tiến trong việc sản xuất máy tính và linh kiện thiết bị ngoại vi, bảng điện tử.

Nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện từ trong năm 2020 từ thị trường Ai Len tăng mạnh, đây là thị trường nhiều tiềm năng để đẩy mạnh nhập khẩu, chủ yếu là nhóm máy tính và linh kiện như bộ nhớ Ram, ổ cứng, bản mạch điện tử các loại có mã HS 8471, HS 8541; HS 8542.

Theo Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat), Việt Nam nhập khẩu các mã HS 8471; HS 8541; HS 8542 từ Ai Len trong 10 tháng năm 2020 đạt 6,9 triệu USD, tăng 48,3% so với cùng kỳ năm 2019. Tỷ trọng nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện từ Ai Len chiếm 7,1% nhập khẩu từ EU-27, tăng 1 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2019.

Thị trường Ba Lan: Nhóm hàng máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện của Việt Nam chủ yếu xuất khẩu sang Ba Lan nhưng vẫn nhập khẩu một số sản phẩm máy tính và linh kiện từ thị trường này, chủ yếu là máy tính xách tay của các thương hiệu Apple, Dell. Theo số liệu Tổng cục Hải quan, nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện từ Ba Lan trong tháng 12/2020 đạt 616,7 nghìn USD, tăng 265,0% so với tháng 11/2020, tăng 65,4% so với cùng kỳ năm 2019; Nâng trị giá nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện trong năm 2020 từ Ba Lan đạt 12,84 triệu USD, tăng 316,0% so với năm 2019, chiếm 0,3% tỷ trọng nhập khẩu từ EU.

Theo Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat) trong 10 tháng năm 2020, Việt Nam nhập khẩu một số mã HS 8471, HS 8541; HS 8542 đạt 2,8 triệu USD, tăng 373,7% so với cùng kỳ năm 2019, chiếm tỷ trọng 2,9%, tăng 2,1 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2019.

Theo Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat), trong 10 tháng năm 2020, Việt Nam nhập khẩu một số mã HS 8471, HS 8541; HS 8542 từ một số thị trường đạt mức tăng trưởng cao như: Phần Lan đạt 4,8 triệu USD, tăng 627,6% so với cùng kỳ năm 2019; Đan Mạch đạt 2,3 triệu USD, tăng 302,4% so với cùng kỳ năm 2019; Malta đạt 635,7 nghìn USD, tăng 510,9% so với cùng kỳ năm 2019; Luxembourg đạt 303,1 nghìn USD, tăng 303,2% so với cùng kỳ năm 2019. Ngoài ra, còn các thị trường Litvia, Bồ Đào Nha đạt kim ngạch thấp nhưng mức tăng 3 con số.

II. Tỷ trọng nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện từ EU-27

Theo Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat), EU-27 xuất khẩu một số mã HS 8471, HS 8541; HS 8542 của EU-27 sang Việt Nam trong 10 tháng năm 2020 đạt 98 triệu USD, tăng 26,9% so với cùng kỳ năm 2019, chiếm 0,1% tỷ trọng trên tổng xuất khẩu của EU-27, đứng thứ 61 trên tổng số 193 thị trường có kim ngạch xuất khẩu trên 1 USD.

Việt Nam là một trong những thị trường mà EU-27 xuất khẩu các mã đạt mức tăng cao, sau các thị trường Australia đạt 355 triệu USD, tăng 41,8% so với cùng kỳ năm 2019; Kazakhstan đạt 103 triệu USD, tăng 36% so với cùng kỳ năm 2019; Iceland đạt 59 triệu USD, tăng 44,5% so với cùng kỳ năm 2019.

Do ảnh hưởng dịch bệnh Covid-19 và cạnh tranh với nhiều thị trường cung cấp khác như Trung Quốc, Nhật Bản, Mỹ trong 10 tháng năm 2020, EU-27 xuất khẩu một số mã hàng HS 8471, HS 8541; HS 8542 sang thị trường nội khối đạt 87,82 tỷ USD, tăng 0,3% so với cùng kỳ năm 2019, chiếm tỷ trọng 64,1%, giảm 0,3 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2019.

Xuất khẩu sang một số thị trường lớn trong nội khối giảm như: Đức đạt 20,98 tỷ USD, giảm 1,2% so với cùng kỳ năm 2019; Pháp đạt 9,21 tỷ USD, giảm 0,4%; Hà Lan đạt 7,07 tỷ USD, giảm 13,4% so với cùng kỳ năm 2019. Xuất khẩu tăng một số thị trường Ba Lan đạt 6,29 tỷ USD, tăng 21,1% so với cùng kỳ năm 2019; Công hòa Séc đạt 5,73 tỷ USD, tăng 3,7% so với cùng kỳ năm 2019; Italia đạt 5,20 tỷ USD, tăng 7,0%...

Xuất khẩu các mã hàng HS 8471, HS 8541; HS 8542 sang các thị trường ngoại khối trong 10 tháng năm 2020 của EU-27 đạt 49,17 tỷ USD, tăng 1,4% so với cùng kỳ năm 2019, chiếm tỷ trọng 35,9% xuất khẩu của EU-27, tăng 0,3 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2019. Xuất khẩu các mã hàng HS 8471, HS 8541; HS 8542 chủ yếu sang Trung Quốc đạt 10,69 tỷ USD, tăng 10,9% so với cùng kỳ năm 2019, chiếm tỷ trọng 7,8%, tăng 0,6 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2019. Xuất khẩu Anh đạt 7,48 tỷ USD, giảm 9,7% so với cùng kỳ năm 2019, chiếm 5,5% tỷ trọng xuất khẩu của EU-27, giảm 0,6 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2019.

EU-27 xuất khẩu các mã HS 8471, HS 8541; HS 8542 sang khu vực thị trường nội khối, tại đây có nền công nghiệp sản xuất ôtô, thiết bị điện tử tiêu dùng lớn. Các thị trường ngoài khối sẽ khó cạnh tranh với giá sản phẩm so với thị trường nội khối.

III. Đánh giá triển vọng và dự báo

Năm 2019 đánh dấu những thay đổi mang tính đột phá cho ngành điện tử Việt Nam bao gồm xu hướng chuyển đổi hoạt động sản xuất linh kiện điện tử từ các thị trường quốc tế sang Việt Nam. Năm 2020 do ảnh hưởng dịch bệnh Covid-19 nguồn cung bị ảnh hưởng đáng kể, Việt Nam trở thành điểm thu hút nguồn vốn đầu tư từ các nước trên thế giới nhờ yếu tố tự do thương mại, ưu đãi thuế quan và các cải cách từ phía chính phủ.

Hiệp định EVFTA có hiệu lực được kỳ vọng sẽ có ảnh hưởng tích cực đến hoạt động thương mại quốc tế giữa Việt Nam và EU. Sẽ có thêm nhiều hàng hóa EU-27 nhập khẩu vào Việt Nam, điều này sẽ mang đến những sản phẩm mang hàm lượng công nghệ cao với chất lượng vượt trội. Qua đó, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ có thêm cơ hội để học hỏi kinh nghiệm, công nghệ và nâng cao sức cạnh tranh.

Trong năm 2021, nhu cầu thị trường thiết bị điện tử tiêu dùng dự kiến sẽ tăng so với năm 2020 nhờ vào sự phục hồi kinh tế và dịch chuyển dữ liệu di động mạng 5G, diễn biến dịch bệnh Covid-19 vẫn còn phức tạp. Nhu cầu về thiết bị điện tử tiêu dùng như tivi, màn hình LCD các loại sẽ tăng mạnh theo quý và theo năm. Sự phục hồi kinh tế ở các thị trường phát triển được cho là yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu tiêu dùng trong thời gian tới các hãng sản xuất điện tử tại Việt Nam như Samsung, LG, Panasonic… gia tăng nhập khẩu linh kiện đầu vào.

Trong lĩnh vực sản xuất máy tính, điện tử và sản phẩm quang học của EU-27, các Quốc gia thành viên như Đức chiếm tỷ trọng 29,6% trong tổng số EU-27, Pháp chiếm 12,6%, cao hơn sự đóng góp của các thành viên khác như: Phần Lan chiếm 3,7%, Ai Len chiếm 3,6%, Thụy Điển chiếm 2,6%, Slovakia chiếm 2,7% và Hungary chiếm 3,1%. Trong đó, Đức chiếm tỷ trọng 68,7% đối với sản xuất dụng cụ quang học và thiết bị chụp ảnh, trong khi Phần Lan là nước chuyên sâu vào phân ngành sản xuất thiết bị truyền thông tại EU-27; Ai Len có chuyên môn cao trong việc sản xuất máy tính và thiết bị ngoại vi và sản xuất các linh kiện, bảng điện tử. Hungary có chuyên môn hóa thứ hai trong phân ngành sản xuất thiết bị truyền thông và máy tính và thiết bị ngoại vi sau Ai Len. Slovakia nổi bật về sản xuất đồ điện tử tiêu dùng, chiếm 1,8% thị phần của EU-27. Tuy nhiên, nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện của Việt Nam từ thị trường Ai Len lại chiếm tỷ trọng tuyệt đối.

Trong năm 2020, kim ngạch xuất nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện của Việt Nam đạt 108,55 tỷ USD, tăng 24,4% so với năm 2019, tăng 12 lần so với năm 2010. Trong đó, nhập khẩu chủ yếu đối với nhóm hàng linh kiện điện tử cơ bản gồm bản mạch, vi mạch điện tử, IC, chip điện tử…

Việt Nam gia tăng kim ngạch xuất khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, đồng nghĩa phụ thuộc rất lớn vào nguồn nhập khẩu linh kiện điện tử đầu vào từ một số thị trường trong đó có hai thị trường lớn Hàn Quốc và Trung Quốc. Tỷ trọng nhập khẩu máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện của Việt Nam từ Trung Quốc và Hàn Quốc chiếm khoảng 36% trong năm 2010, đến năm 2020 tăng lên 55,6% (Trung Quốc chiếm 28,9%, Hàn Quốc chiếm 26,8%). Do phụ thuộc quá lớn vào một vài thị trường, khi có biến động nguồn hàng bị ảnh hưởng, cụ thể trong năm 2020, ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19 nguồn cung từ Trung Quốc bị tác động tiêu cực. Để tránh phụ thuộc quá vào một số thị trường lớn, các nhà sản xuất điện tử tại Việt Nam tìm nguồn hàng khác và thị trường EU-27 đang nổi lên là thị trường cung cấp mới như Ai Len, Đức, Hà Lan, Phần Lan, Slovakia, Hunggary… Trong đó, Ai Len là thị trường nổi bật trong cơ cấu nhập khẩu trong hai năm gần đây, trị giá nhập khẩu từ Ai Len tăng mạnh và vươn lên nhóm đầu đạt tỷ USD, vượt qua các nguồn hàng truyền thống khác như Malaysia, Thái Lan, Singapore, Hồng Công, Ấn Độ trong phân khúc nhóm hàng máy tính và linh kiện.

Nhờ có Hiệp định EVFTA các nhà sản xuất điện tử tại Việt Nam dễ tiếp cận với nguồn hàng có chất lượng châu Âu với ưu đãi thuế, nhiều doanh nghiệp sản xuất điện tử tại Việt Nam sẽ tăng lượng nhập khẩu từ khu vực EU-27 trong thời gian tới. Dự báo năm 2021 nhập khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện từ thị trường EU-27 tăng, trong đó, tăng mạnh từ các thị trường Ai Len, Cộng hòa Séc, Ba Lan, Slovenia, Phần Lan.