Thương mại - Công nghiệp

Xuất khẩu nông sản sang khu vực Âu -Mỹ trong quý I.2021

11/06/2021

Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, trong quý I⁄2021 kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng nông sản sang khu vực đạt gần 923 triệu USD, giảm 17,5% so với cùng kỳ năm 2020.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc giảm mạnh xuất khẩu 3 mặt hàng nông sản là hạt điều giảm gần 24%, cà phê giảm 21% và chè giảm 9,6%. Hai mặt hàng này chiếm tới 80% giá trị xuất khẩu nông sản của Việt Nam sang thị trường Âu – Mỹ. Các mặt hàng còn lại tuy có mức tăng trường dương như hạt tiêu 20,5%, hàng rau quả 3,9%, gạo 2,9% nhưng chỉ chiếm 20% xuất khẩu nông sản sang thị trường này nên không cản được xu thế giảm.

Cà phê

Cà phê là mặt hàng có giá trị xuất khẩu lớn nhất trong số các mặt hàng nông sản Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Âu – Mỹ. Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, Quý I/2021, tổng giá trị xuất khẩu cafe vào thị trường này đạt giá trị khoảng 386 triệu USD, chiếm tỷ trọng 42% giá trị XK nông sản của Việt Nam vào thị trường này và giảm 21% so với cùng kỳ năm 2020. Đáng chú ý kim ngạch giảm do giảm cả về giá và lượng xuất khẩu.

Các thị trường nhập khẩu cà phê chính của Việt Nam ở khu vực này đều chứng kiến mức giảm mạnh như: Đức 114 triệu USD, giảm 15%; Italia 62 triệu USD, giảm gần 14%; Hoa Kỳ 58 triệu USD, giảm gần 18%; Nga 36 triệu USD giảm gần 11%; Tây Ban Nha 33 triệu USD, giảm gần 44%; Bỉ 20 triệu USD giảm 19%; Anh 14,5 triệu USD giảm 16%; v.v…

Nguyên nhân chủ yếu sự sụt giảm này đến từ việc sụt giảm nhu cầu tiêu thụ do các biện pháp phòng chống Covid-19 dẫn đến việc đóng cửa các quán cà phê, nhà hàng, cửa hàng dịch vụ. Thêm vào đó sự cố tắc nghẽn kênh đào Suez và tình trạng thiếu container cũng làm luông lưu thông mặt hàng này bị cản trở và giá cả đẩy lên cao.

Hạt điều

Hạt điều là mặt hàng có giá trị xuất khẩu lớn thứ hai trong số các mặt hàng nông sản Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Âu – Mỹ. Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, Quý I/2021, tổng giá trị xuất khẩu hạt điều sang thị trường này đạt giá trị khoảng 345 triệu USD, chiếm tỷ trọng 37% tổng giá trị xuất khẩu nông sản của Việt Nam vào thị trường này và giảm 24% so với cùng kỳ năm 2020.

Các thị trường nhập khẩu hạt điều chính của Việt Nam ở khu vực này đều chứng kiến mức giảm mạnh như: Hoa Kỳ 170 triệu USD giảm gần 32%; Hà Lan 62 triệu USD giảm 22%; Đức 24 triệu USD giảm 22%; Anh 12,6 triệu USD giảm 42%; Pháp 10 triệu USD giảm 13,5%; v.v… Tuy nhiên, vẫn có một số nước trong khu vực có mức tăng trưởng dương như: Canada gần 28 triệu USD tăng 16,3%; Nga 12,6 triệu USD tăng gần 27%; Bỉ 7,2 triệu USD tăng 10%; Ucraina 3,5 triệu USD tăng 32%.

Rau quả

Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, mặt hàng rau quả xuất khẩu sang khu vực Âu – Mỹ trong Quý I/2021 đạt 100 triệu USD, tăng nhẹ ở mức 3,9% so với cùng kỳ năm 2020.

Các mặt hàng rau quả đối mặt với nhiều thách thức, vừa đảm bảo chống dịch vừa phải đáp ứng những yêu cầu kỹ thuật ngày càng cao về chất lượng, mẫu mã. Tuy nhiên, thời gian qua, nhiều sản phẩm rau quả của nước ta đã đáp ứng được đầy đủ tiêu chí khắt khe nhất của các thị trường chất lượng cao như Hoa Kỳ, EU…, từ đó tạo ra niềm tin cho người tiêu dùng trên thế giới về các nông sản của Việt Nam. Chính vì thế, yêu cầu đặt ra đối với toàn ngành hàng trong thời gian tới vẫn là tập trung vào nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo đảm có truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm… trên cơ sở xây dựng các vùng trồng đạt tiêu chuẩn VietGAP, Global GAP, nhà máy chế biến có chứng nhận tiêu chuẩn ISO, chứng nhận xã hội, môi trường… Ðặc biệt, trong điều kiện dịch Covid-19 chưa được kiểm soát thì khâu bảo đảm an toàn dịch bệnh khi sản xuất, đóng gói, vận chuyển cần hết sức chú ý để sản phẩm dễ dàng thông thương vào các quốc gia khác.

Đánh giá và dự báo

Ngành nông sản phải đối mặt với những thách thức lớn trong những tháng đầu năm 2021 khi nhu cầu thị trường chưa phục hồi, các doanh nghiệp sản xuất xuất khẩu đồng thời phải hài hòa giữa chống dịch và đảm bảo đáp ứng yêu cầu về vệ sinh an toàn thực phẩm. Tình trạng khan hiếm tàu, container và cước phí vận tải tăng vọt đối với hàng hóa xuất khẩu khu vực chất lượng mẫu mã đòi hỏi ngày càng tăng. Thêm vào đó, sự cố tắc nghẽn tại kênh đạo Suez đã làm gián đoạn nguồn cung từ các thị trường châu Á đặc biệt là Việt Nam

Bên cạnh đó, những ưu đãi thuế quan từ các FTA thế hệ mới như CPTPP, EVFTA và gần đây nhất là UKVFTA đang tạo ra nhiều lợi thế về thuế quan trong xuất khẩu nông sản, đồng thời sản phẩm nông sản Việt Nam cũng được các nước trong khu vực biết đến nhiều hơn. Các thị trường CPTPP ở khu vực Châu Mỹ cũng được doanh nghiệp Việt Nam tận dụng khá tốt.

Dự báo, xuất khẩu các mặt hàng như cà phê, hạt điều, chè sẽ có xu hướng phục hồi trong Quý II/2021 do các nước khu vực Âu – Mỹ đang dần mở cửa lại nền kinh tế và nhu cầu tiêu thụ các mặt hàng này tăng lên. Tuy nhiên, mức phục hồi này chỉ tốt hơn Quý I/2021, nhưng nếu so với cùng kỳ năm 2020 thì vẫn giữ mức tăng trưởng âm. Các mặt hàng khác như rau quả, hạt tiêu, gao sẽ có mức tăng trưởng khá hơn Quý I/2021 do nhu cầu tiếp tục phục hồi, các doanh nghiệp tận dụng được hiệu quả từ các hiệp định thương mại tự do mang lại và việc vận chuyển hàng hóa dần được khai thông.

Nguồn: Vụ TT châu Âu-châu Mỹ