Thương mại - Công nghiệp

Xuất khẩu hàng rau quả của Việt Nam sang EU gặp khó khăn do ảnh hưởng của Covid-19

24/03/2021

Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Liên minh châu Âu (EVFTA) chính thức có hiệu lực từ 1⁄8⁄2020 được coi là cơ hội vàng, tạo cú hích lớn cho xuất khẩu hàng rau quả vào EU.

Trước đây, rau quả tươi Việt Nam xuất khẩu sang EU chủ yếu bằng đường hàng không, cước phí rất cao, rồi dùng đó làm căn cứ để tính thuế nhập khẩu làm đội giá thành. Do vậy, ưu đãi thuế suất về 0% với Hiệp định EVFTA đã tạo ra lợi thế rất lớn cho rau quả Việt Nam.

Theo số liệu thống kê từ Tổng cục Hải quan, trong 5 tháng cuối năm 2020- thời điểm sau khi EVFTA có hiệu lực, kim ngạch xuất khẩu hàng rau quả của Việt Nam sang EU tăng 6,8% so với 5 tháng cuối năm 2019, đạt 74,27 triệu USD, góp phần quan trọng trong mức tăng trưởng của cả năm 2020. Trong đó, xuất khẩu hàng rau quả sang nhiều thị trường EU tăng, như: Hà Lan tăng 9%; Đức tăng 12,2%; Ba Lan tăng 142,2%; Tây Ban Nha tăng 31,5%; Phần Lan tăng 422,5% ...

Tính chung cả năm 2020, kim ngạch xuất khẩu hàng rau quả của Việt Nam sang EU đạt 181,6 triệu USD, tăng 4,7% so với năm 2019. Trong đó, xuất khẩu sang các thị trường chính Hà Lan, Pháp, Đức và Italia tăng từ 3,4% - 8,4%. Xuất khẩu sang các thị trường ngách ghi nhận mức tăng cao từ 2 đến 3 con số, như: Ba Lan tăng 86,2%; Phần Lan tăng 265,4%; Ai Len tăng 188,4% ...

Tuy nhiên, trong quý I/2021, dịch Covid-19 bùng phát trở lại khiến kim ngạch xuất khẩu hàng rau quả của Việt Nam sang EU giảm 5,3% so với quý I/2020, chỉ đạt 39,78 triệu USD. Quý I/2021, EU tiếp tục thực hiện giãn cách xã hội do biến chủng mới SARS-CoV-2, trong khi cùng kỳ năm 2020 EU chưa bị ảnh hưởng rõ nét bởi đại dịch.

Mặc dù xuất khẩu hàng rau quả của Việt Nam sang EU giảm trong quý I/2021, nhưng xuất khẩu sang nhiều thị trường trong khối vẫn ghi nhận mức tăng trưởng khá ấn tượng, như: Pháp tăng 34,4%; Ba Lan tăng 95,1%; Phần Lan tăng 2.282,6%; Đan Mạch tăng 317,9%; CH Séc tăng 78,1%; Látvia tăng 542,8%

Xuất khẩu sang rau quả của Việt Nam sang các nước thành viên EU sau khi EVFTA có hiệu lực

Thị trường

5 tháng cuối năm 2020 (nghìn USD)

So với 5 tháng cuối năm 2019 (%)

Năm 2020

(nghìn USD)

So với năm 2019 (%)

Quý I/2021

(nghìn USD)

So với quý I/2020 (%)

Tổng

74.276

6,8

181.597

4,7

39.781

-5,3

Hà Lan

33.975

9,0

82.395

3,4

16.331

-12,3

Pháp

11.921

-2,6

32.154

8,4

11.279

34,4

Đức

8.959

12,2

19.912

5,2

3.296

-39,2

Italia

3.599

-35,4

11.959

6,1

1.585

-29,0

Bỉ

2.410

-32,9

7.428

-10,0

1.532

-31,8

Ba Lan

5.072

142,2

6.539

86,2

1.362

95,1

Tây Ban Nha

3.899

31,5

8.365

-30,7

1.279

-14,6

Phần Lan

337

422,5

414

265,4

641

2.282,6

Đan Mạch

529

57,6

1.371

30,4

544

317,9

Rumani

528

9,1

1.744

45,1

356

-8,1

Thuỵ Điển

542

11,6

1.421

22,6

345

-12,6

Bồ Đào Nha

619

29,1

1.348

15,0

309

-17,7

CH Séc

268

-0,1

522

-18,4

245

78,1

Lítva

888

-21,2

3.666

63,8

207

-77,2

Látvia

103

8,3

245

-18,9

144

542,8

Estonia

152

-40,2

762

-21,9

99

-63,3

Ai Len

66

474,7

110

188,4

62

738,8

Bungari

101

16,9

498

7,2

47

-50,7

Hungary

58

148

-4,3

38

-14,5

Slovenia

129

25,4

279

-2,2

37

-12,1

Luxembua

-

-

19

Áo

28

-33,7

56

30,7

18

14,6

Hy Lạp

74

-17,4

190

9,5

5

-92,5

Manta

-

30

1.233,6

3

Síp

19

-20,8

41

47,9

-

-100,0

Nguồn: Tổng cục Hải quan Việt Nam

Về cơ cấu chủng loại xuất khẩu

Ngay sau khi EVFTA có hiệu lực, nhiều lô hàng trái cây, chủ yếu là chanh leo, thanh long, xoài, sầu riêng… được đẩy mạnh xuất khẩu sang EU. Nhờ vậy, kim ngạch xuất khẩu các chủng loại trái cây này tăng trưởng khá tốt.

Số liệu thống kê cho thấy, trong 5 tháng cuối năm 2020, kim ngạch xuất khẩu nhiều mặt hàng trái cây, rau củ ghi nhận tốc độ tăng trưởng  khả quan, như: Chanh leo tăng 18,7%; Thanh long tăng 13,5%; Xoài tăng 99,2%; Nước  lạc  tiên  tăng   96,5%;

Dứa tăng 98%; Hạt dẻ cười tăng 135,4%; Sầu riêng tăng 1.996,3%; Nấm rơm tăng 42%; Gừng tăng 38,6% …, cao hơn đáng kể so với mức tăng trưởng trong 7 tháng đầu năm 2020 cũng như cả năm 2020.

Một số chủng loại rảu quả của Việt Nam xuất khẩu sang EU sau khi EVFTA có hiệu lực

Chủng loại

5 tháng cuối năm 2020 (nghìn USD)

So với 5 tháng cuối năm 2019 (%)

Năm 2020

(nghìn USD)

So với năm 2019 (%)

Quý I/2021

(nghìn USD)

So với quý I/2020 (%)

Chanh leo

22.124

18,7

49.499

2,5

10.559

-11,4

Thanh long

7.476

13,5

14.095

7,6

4.706

56,5

Xoài

5.869

99,2

13.445

77,4

3.795

21,4

Nước lạc tiên

4.243

96,5

10.768

101,6

1.456

-48,7

Chanh

4.504

-8,3

10.379

-9,2

2.797

47,0

Hạt óc chó

2.033

-45,6

9.916

102,5

2.254

-37,6

Nguồn: Vụ TT Châu Âu -Châu Mỹ