Thương mại - Công nghiệp

Xuất khẩu cà phê của Việt Nam sang EU trong 2 tháng đầu năm 2021

02/02/2021

Dịch Covid -19 lan rộng trên toàn cầu, khiến một số nước phải thực hiện giãn cách xã hội, đồng thời tình trạng thiếu container rỗng và giá cước vận tải tăng đã ảnh hưởng đến tiêu thụ và hoạt động xuất khẩu cà phê của Việt Nam sang EU.

Xuất khẩu cà phê của Việt Nam sang EU trong 2 tháng đầu năm 2021

Dịch Covid -19 lan rộng trên toàn cầu, khiến một số nước phải thực hiện giãn cách xã hội, đồng thời tình trạng thiếu container rỗng và giá cước vận tải tăng đã ảnh hưởng đến tiêu thụ và hoạt động xuất khẩu cà phê của Việt Nam sang EU.

Xuất khẩu cà phê những tháng đầu năm 2021 trong bối cảnh Covid-19

Do ảnh hưởng của kỳ nghỉ tết Nguyên đán nên xuất khẩu cà phê của Việt Nam sang thị trường EU giảm trong tháng 2/2021. Theo số liệu thống kê, xuất khẩu cà phê của Việt Nam sang thị trường EU tháng 2/2021 ước đạt 42,7 nghìn tấn, trị giá 76,5 triệu USD, giảm 10% về lượng và giảm 9,9% về trị giá so với tháng 1/2021; so với tháng 2/2020 giảm 48,3% về lượng và giảm 41,6% về trị giá.

Tính chung, 2 tháng đầu năm 2021 xuất khẩu cà phê ước đạt 90,2 nghìn tấn, trị giá 161,4 triệu USD, giảm 36,3% về lượng và giảm 29% về trị giá so với cùng kỳ năm 2020.

Biểu đồ 1: Khối lượng và giá cà phê xuất khẩu của Việt Nam sang EU giai đoạn 2019 - 2021

                                       (Nguồn: Tính toán từ số liệu của Tổng cục Hải quan)

Xuất khẩu cà phê của Việt Nam sang EU tháng 1 năm 2021

Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, xuất khẩu cà phê của Việt Nam sang EU tháng 1/2021 đạt 47,5 nghìn tấn, trị giá 85 triệu USD, tăng 15,1% về lượng và tăng 18,1% về trị giá so với tháng 12/2020; so với tháng 1/2020 giảm 19,4% về lượng và giảm 11,8% về trị giá.

Giá cà phê xuất khẩu trung bình của Việt Nam sang EU trong tháng 1/2021 đạt 1.789 USD/tấn, tăng 2,6% so với tháng 12/2020 và tăng 9,5% so với tháng 1/2020.

Cơ cấu thị trường xuất khẩu cà phê của Việt Nam trong khối EU

Tháng 1/2021, lượng xuất khẩu cà phê của Việt Nam sang các nước lớn thuộc khối EU tăng so với tháng 12/2020 như: sang Đức, Italia, Pháp, Bồ Đào Nha…

Xuất khẩu cà phê sang thị trường Đức lớn nhất chiếm 42,2% tổng lượng xuất khẩu trong tháng 1/2021, đạt 20 nghìn tấn, trị giá 36,5 triệu USD, tăng 9,1% về lượng và 17,1% về trị giá so với tháng 12/2020; tuy nhiên so với tháng 1/2020 giảm 15,6% về lượng và giảm 1,9% về trị giá.

Xuất khẩu cà phê sang Italia đứng vị trí thứ hai chiếm 27,6% tổng lượng xuất khẩu trong tháng 1/2021, đạt 13,1 nghìn tấn, trị giá 21,9 triệu USD, tăng 40,2% về lượng và tăng 37,8% về trị giá so với tháng 12/2020; tuy nhiên so với tháng 1/2020 giảm 12,3% về lượng và giảm 7,2% về trị giá.

Xuất khẩu mặt hàng này sang Tây Ban Nha đứng vị trí tiếp theo đạt 5,3 nghìn tấn, trị giá 10,1 triệu USD, giảm 6,7% về lượng và giảm 10,3% về trị giá so với tháng 12/2020; so với tháng 1/2020 giảm 35% về lượng và giảm 28% về trị giá.

Xuất khẩu cà phê sang Bỉ đạt 3,2 nghìn tấn, trị giá 5,1 triệu USD, giảm 7,2% về lượng và giảm 8,6% về trị giá so với tháng 12/2020; so với tháng 1/2020 giảm 26,8% về lượng và giảm 31,4% về trị giá.

Đáng chú ý, lượng xuất khẩu cà phê sang Pháp trong tháng 1/2021 tăng 92,9% về lượng và sang Bồ Đào Nha tăng 117% so với tháng 12/2020; so với tháng 1/2020 xuất khẩu sang hai thị trường này giảm lần lượt 43,8% và 14,3% về lượng.

Biểu đồ 2: Cơ cấu thị trường xuất khẩu cà phê của Việt Nam sang thị trường EU (% tính theo lượng)

Tháng 1 năm 2021

Tháng 1 năm 2020

Nguồn: Tổng cục Hải quan

Về chủng loại:

Tháng 1/2021, xuất khẩu cà phê Robusta, cà phê Arabica và cà phê chế biến sang thị trường EU đều tăng so với tháng 12/2020, so với tháng 1/2020 xuất khẩu cà phê Robusta giảm, còn xuất khẩu cà phê Arabica và cà phê chế biến tăng. Cụ thể:

Xuất khẩu cà phê Robusta lớn nhất chiếm tới 88,7% tổng lượng cà phê xuất khẩu sang EU trong tháng 1/2021, đạt 42,1 nghìn tấn, trị giá 66,5 triệu USD, tăng 7,4% về lượng và tăng 6,2% về trị giá so với tháng 12/2020; so với tháng 1/2020 giảm 25,4% về lượng và 24,2% về trị giá. Giá xuất khẩu cà phê Robusta trung bình đạt 1.579 USD/tấn, giảm 1,2% so với tháng 12/2020 và tăng 1,6% so với tháng 1/2020.

Xuất khẩu cà phê Arabica đạt 3,6 nghìn tấn, trị giá 9,9 triệu USD, tăng 282,3% về lượng và tăng 371,3% về trị giá so với tháng 12/2020; so với tháng 1/2020 tăng 47,2% về lượng và 84,3% về trị giá. Giá xuất khẩu cà phê Arabica trung bình đạt 2.716 USD/tấn, tăng 23,3% so với tháng 12/2020 và tăng 25,2% so với tháng 1/2020.

Xuất khẩu cà phê chế biến sang thị trường EU đã có tín hiệu tích cực khi các doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu sản phẩm này nhờ hưởng lợi từ Hiệp định thương mại EVFTA với kim ngạch 8,5 triệu USD, tăng 18,8% so với tháng 12/2020 và tăng 57% so với tháng 1/2020.

Bảng 2: Chủng loại cà phê xuất khẩu của Việt Nam sang EU tháng 1 năm 2021

(Lượng: tấn; Trị giá: nghìn USD)

Chủng loại

Tháng 1/2021

So với tháng 12/2020(%)

So với tháng 1/2020(%)

Lượng

Trị giá

Lượng

Lượng

Trị giá

Lượng

EU

47.484

84.967

15,1

18,1

-19,4

-11,8

Robusta

42.125

66.524

7,4

6,2

-25,4

-24,2

Arabica

3.649

9.910

282,3

371,3

47,2

84,3

Cà phê chế biến

8.533

18,8

57,0

Nguồn: Tổng cục Hải quan

Bảng 3: Giá trung bình cà phê xuất khẩu của Việt Nam sang EU tháng 1 năm 2021

(Giá XKBQ: USD/tấn)

Chủng loại

Tháng 1/2021

Tháng 12/2020

Tháng 1/2020

So với tháng 12/2020(%)

So với tháng 1/2020(%)

EU

1.789

1.743

1.634

2,6

9,5

Robusta

1.579

1.598

1.554

-1,2

1,6

Arabica

2.716

2.203

2.170

23,3

25,

Nguồn: Tổng cục Hải quan

Thị phần cà phê của Việt Nam tại EU

Theo Cơ quan thống kê châu Âu (Eurostat), nhập khẩu cà phê của EU 11 tháng năm 2020 đạt 3,766 triệu tấn, trị giá 14,888 tỷ USD, giảm 3,4% về lượng và tăng 0,8% về trị giá so với cùng kỳ năm 2019. Trong đó, nhập khẩu cà phê từ thị trường ngoại khối đạt 2,679 triệu tấn, trị giá 8,451 tỷ USD, giảm 4,4% về lượng và giảm 0,4% về trị giá so với cùng kỳ năm 2019. Còn nhập khẩu mặt hàng này từ thị trường nội khối đạt 1,086 triệu tấn, trị giá 6,437 tỷ USD, giảm 0,6% về lượng và tăng 2,5% về trị giá so với cùng kỳ năm 2019.

Nhập khẩu cà phê của EU từ Việt Nam đứng thứ 2 sau Braxin, đạt 609,5 nghìn tấn, trị giá 1,099 tỷ USD, giảm 4,6% về lượng và giảm 6,1% về trị giá so với cùng kỳ năm 2019.

Thị phần hàng cà phê của Việt Nam tại EU ở mức 16,2% về lượng trong 11 tháng  năm 2020, thấp hơn so với 16,4% của cùng kỳ năm 2019. Bên cạnh đó, thị phần cà phê của một số nguồn cung cạnh tranh với Việt Nam giảm như: Pêru, Côlômbia, Ấn Độ…

Giá cà phê nhập khẩu của EU từ Việt Nam đạt thấp nhất trong 10 nguồn cung  hàng đầu vào EU, đạt trung bình 1.803 USD/tấn do chủ yếu xuất khẩu cà phê Robusta, trong khi đó nhập khẩu từ Braxin đạt 2.466 USD/tấn; Pêru đạt 3.503 USD/tấn; Côlômbia đạt 3.814 USD/tấn; từ Uganda đạt 2.001 USD/tấn; Ấn Độ đạt 2.396 USD/tấn…

Cơ hội và thách thức cho cà phê Việt Nam trong năm 2021

Năm 2020, nhập khẩu cà phê Robusta của EU giảm do ảnh hưởng của dịch Covid -19, tuy nhiên nhập khẩu cà phê chế biến lại tăng do xu hướng tiêu dùng cà phê của thị trường này đã thay đổi khi nhiều người phải làm việc tại nhà khiến nhu cầu tiêu thụ cà phê hòa tan tăng lên. Bên cạnh đó, là nhờ việc tận dụng tốt hơn cơ hội từ EVFTA để thúc đẩy tiêu thụ cà phê chế biến.

Hiện nay, biến thể mới của virus Sars- Cov-2 tại châu Âu đang tạo tâm lý hoang mang khiến tiêu thụ cà phê giảm trong 2 tháng đầu năm. Cùng với đó, các hãng tàu biển lại tăng cước, càng gây khó khăn cho hoạt động xuất khẩu. Dự báo, xuất khẩu cà phê của Việt Nam sang thị trường EU trong quý I/2021 sẽ khó khăn do dịch bệnh chưa được hạn chế, nhiều nước tiến hành giãn cách xã hội khiến nhu cầu tiêu thụ giảm.

Xuất khẩu cà phê sẽ phục hồi trong quý II/2021 khi việc tiêm chủng vắc xin rộng rãi tại châu Âu, cùng với đó nhờ lợi thế của EVFTA, nhiều doanh nghiệp trong ngành đã bắt đầu xây dựng nhà máy để hưởng thuế suất 0% khi xuất khẩu sang các nước EU. Đồng thời, xu hướng người tiêu dùng tại nhà với các loại cà phê pha trộn nhiều Robusta và ít Arabica hơn.  Đây là tín hiệu tốt để xuất khẩu cà phê tăng trưởng trong thời gian tới.

(Nguồn: Vụ Thị trường châu Âu – châu Mỹ, Bộ Công Thương)