Tin tức tổng quan

Xuất khẩu sang Pháp chưa bứt phá sau EVFTA do tác động của dịch Covid-19

15/01/2021

Trong những năm gần đây, Pháp luôn là một trong những đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam trong khối Liên minh EU với kim ngạch xuất nhập khẩu chiếm khoảng 11% trên tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam với khối thị trường EU. Riêng trong lĩnh vực xuất khẩu, Pháp hiện là thị trường xuất khẩu lớn thứ 4 của Việt Nam trong Liên minh EU (EU27), chỉ đứng sau Hà Lan, Đức, Áo và chiếm khoảng 10% tỷ trọng trên tổng xuất khẩu hàng hóa sang EU. Kể từ đầu năm 2019 đến nay, trước ảnh hưởng của tình trạng biểu tình kéo dài tại Pháp trong năm 2019 và kinh tế toàn EU suy yếu cộng với sự bùng phát của dịch Covid-19 trong năm 2020, hoạt động xuất khẩu hàng hóa sang Pháp gặp rất nhiều khó khăn và sụt giảm đáng kể về tốc độ tăng trưởng so với các năm trước đó.

Trong những năm gần đây, Pháp luôn là một trong những đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam trong khối Liên minh EU với kim ngạch xuất nhập khẩu chiếm khoảng 11% trên tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam với khối thị trường EU. Riêng trong lĩnh vực xuất khẩu, Pháp hiện là thị trường xuất khẩu lớn thứ 4 của Việt Nam trong Liên minh EU (EU27), chỉ đứng sau Hà Lan, Đức, Áo và chiếm khoảng 10% tỷ trọng trên tổng xuất khẩu hàng hóa sang EU.  Kể từ đầu năm 2019 đến nay, trước ảnh hưởng của tình trạng biểu tình kéo dài tại Pháp trong năm 2019 và kinh tế toàn EU suy yếu cộng với sự bùng phát của dịch Covid-19 trong năm 2020, hoạt động xuất khẩu hàng hóa sang Pháp gặp rất nhiều khó khăn và sụt giảm đáng kể về tốc độ tăng trưởng so với các năm trước đó. Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, nếu như trong giai đoạn 2016 - 2018, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Pháp đều tăng trưởng hai con số (trong đó năm 2017 tăng 12%, năm 2018 tăng 12,3%) thì đến năm 2019 kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này chỉ đạt 3,76 tỷ USD, không tăng trưởng so với năm 2018.

Trong 11 tháng năm 2020, xuất khẩu sang Pháp tiếp tục suy yếu rõ rệt, chỉ đạt 3,06 tỷ USD, giảm tới 12,8% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu qua hầu hết các tháng đều sụt giảm. Đáng chú ý, cho dù Hiệp định EVFTA đã chính thức có hiệu lực từ tháng 8/2020 và xuất khẩu sang Pháp được hỗ trợ bởi các cam kết được hưởng thuế quan ưu đãi theo EVFTA, tuy nhiên kim ngạch xuất khẩu hàng hóa sang thị trường này từ tháng 8 đến tháng 11/2020 vẫn giảm 8,9% so với cùng kỳ năm trước, chỉ đạt 1,16 tỷ USD. Nguyên nhân chính của sự sụt giảm này là do ảnh hưởng của dịch Covid-19 khiến nhu cầu sụt giảm, tuy nhiên cũng phần nào cho thấy việc tận dụng ưu đãi thuế quan từ EVFTA vẫn chưa thực sự đem lại hiệu quả
rõ nét.

Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa sang Pháp qua các tháng trong năm 2019-2020 (ĐVT: Nghìn USD)

Screenshot (8)

Nguồn: Tổng cục Hải quan

Xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang thị trường Pháp phần lớn là các mặt hàng thuộc nhóm công nghiệp chế biến. Trong 11 tháng qua, kim ngạch xuất khẩu nhóm công nghiệp chế biến sang Pháp đạt 2,5 tỷ USD, giảm 18,2% so với cùng kỳ năm trước và chiếm 81,9% tỷ trọng. Trong đó, dẫn đầu là nhóm hàng điện thoại các loại và linh kiện với 872,2 triệu USD, giảm 27,7% so với cùng kỳ năm 2019 và chiếm 28,5% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa sang Pháp.

Dệt may là mặt hàng xuất khẩu đạt kim ngạch lớn thứ 2 vào thị trường Pháp trong 11 tháng năm 2020, với 525,5 triệu USD, giảm 5,7% so với cùng kỳ năm 2019 và chiếm 17,2% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa sang Pháp. Trong đó, quần áo bảo hộ là nhóm hàng đạt kim ngạch lớn nhất với 109,5 triệu USD, tăng đột biến 1.765% so với cùng kỳ năm 2019 và chiếm 20,8% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may sang thị trường này do nhu cầu về đồ bảo hộ tăng mạnh trong bối cảnh dịch Covid-19 lan rộng.

Đứng thứ 3 là mặt hàng giày dép các loại với kim ngạch đạt 381,2 triệu USD, giảm 18,7% so với cùng kỳ năm trước và chiếm 12,5% tỷ trọng.

Đối với nhóm hàng nông, thủy sản, kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này sang thị trường Pháp chỉ đạt 187,6 triệu USD trong 11 tháng năm 2020, giảm 13,8% so với cùng kỳ năm 2019 và chỉ chiếm tỷ trọng 6,1% trên tổng kim ngạch xuất khẩu sang Pháp. Trong đó, xuất khẩu nhiều sản phẩm nông nghiệp thế mạnh của Việt Nam và được ưa chuộng tại các thị trường châu Âu như thủy sản, hạt điều hay cà phê chỉ đạt kim ngạch thấp dưới 100 triệu USD.

Từ tháng 8 đến tháng 11/2020, trong bối cảnh xuất khẩu hàng hóa sang Pháp gặp nhiều khó khăn do nhu cầu tiêu dùng giảm mạnh trước diễn biến phức tạp của dịch Covid-19 khiến chính quyền Pháp áp dụng hàng loạt biện pháp thắt chặt kiểm soát sự lây lan của dịch bệnh, vẫn xuất hiện một số mặt hàng có tốc độ tăng trưởng cải thiện so với những tháng trước đó. Bên cạnh nguyên nhân do nhu cầu tăng theo chu kỳ hàng năm và kinh tế đã có tín hiệu tích cực hơn, thì một trong những nguyên nhân chính là nhờ vào việc tận dụng tốt các cam kết giảm thuế quan ngay khi EVFTA được thực thi.

Trong đó, có thể kể đến mặt hàng rau quả với kim ngạch xuất khẩu tăng tốc rõ rệt cho dù quy mô xuất khẩu nhìn chung vẫn còn hạn chế, chỉ chiếm chưa đến 1% trên tổng kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này của Việt Nam sang Pháp. Theo đó, kim ngạch xuất khẩu rau quả sang Pháp từ tháng 8 đến tháng 11/2020 đạt 10,6 triệu USD, tăng 15,5% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn đáng kể so với mức tăng trưởng 3,4% trong 11 tháng năm 2020. Hiện Pháp là thị trường xuất khẩu rau quả lớn thứ 2 của Việt Nam tại EU (chỉ sau thị trường Hà Lan) và là một trong những thị trường tiêu thụ rau quả nhiều nhất của EU (cùng với Hà Lan và Đức). Các sản phẩm rau, củ, quả và sản phẩm chế biến, nước hoa quả xuất khẩu sang EU nói chung và sang Pháp nói riêng về cơ bản sẽ được xóa bỏ thuế quan ngay sau khi Hiệp định EVFTA có hiệu lực. Các sản phẩm khác thuộc diện cam kết theo hạn ngạch mức thuế quan: EU dành cho Việt Nam hạn ngạch thuế quan 5.000 tấn ngô ngọt (riêng ngô bao tử sẽ không chịu hạn ngạch thuế quan và được hưởng thuế suất 0% trong vòng 7 năm); 400 tấn tỏi và 350 tấn nấm. Thuế suất trong hạn ngạch của tất cả các mặt hàng thuộc diện cam kết theo hạn ngạch thuế quan của EU là 0%.

Từ tháng 8 đến tháng 11/2020, xuất khẩu dệt may sang Pháp cũng ghi nhận diễn biến tích cực với kim ngạch đạt 279,9 triệu USD, tăng tới 25,1% so với cùng kỳ năm 2019, tăng so với mức giảm 5,7% nếu tính chung trong 11 tháng năm 2020. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng này phần lớn là nhờ nhu cầu tiêu thụ từ Pháp hồi phục trong bối cảnh hầu hết các sản phẩm may mặc sẽ chưa được hưởng lợi ngay từ Hiệp định này  (bởi hiện tại đang được hưởng mức thuế ưu đãi theo Quy chế ưu đãi thuế quan phổ cập GSP). Theo cam kết của EVFTA, trong số các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam vào EU, hàng dệt may sẽ được EU xóa bỏ thuế quan với 77,3% kim ngạch xuất khẩu trong 5 năm, 22,7% kim ngạch còn lại cũng sẽ được EU xóa bỏ thuế quan sau 7 năm. 

Dự báo: Hiện Việt Nam là thị trường nhập khẩu hàng hóa lớn thứ 20 của Pháp và tỷ trọng hàng Việt Nam tại thị trường này còn khá thấp, chỉ chiếm khoảng 1,1% trên tổng nhập khẩu của Pháp. Mặc dù vậy, Việt Nam vẫn là thị trường cung cấp hàng hóa lớn nhất trong khối ASEAN tại Pháp và cơ hội đẩy mạnh xuất khẩu vào thị trường này đang rất rộng mở sau khi EVFTA có hiệu lực, cộng với việc Việt Nam kiểm soát tốt tình hình dịch bệnh trong thời gian qua đã tạo nên những ảnh hưởng tích cực đến uy tín và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Dự báo xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Pháp sẽ tăng trưởng trở lại từ cuối quý I/2021, khi tình hình dịch bệnh tại Pháp có thể được kiểm soát tốt hơn và các lệnh phong tỏa dần được nới lỏng, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ có cơ hội để tận dụng cam kết trong Hiệp định EVFTA hiệu quả hơn.

Mặt hàng xuất khẩu sang thị trường Pháp trong 11 tháng năm 2020

Mặt hàng

Tháng 8-tháng 11/2020 (Nghìn USD)

So với T8-T11/2019  (%)

11 tháng/2020 (Nghìn USD)

So với 11 tháng 2019 (%)

Tỷ trọng (%)

Tổng

1.163.562

-8,9

3.056.474

-12,8

100

Nhóm nông, thủy sản

68.722

-7,3

187.602

-13,8

6,1

Hàng thủy sản

30.752

-3,1

73.904

-18,7

2,4

Hạt điều

16.604

3,9

44.583

7,1

1,5

Cà phê

4.814

-53,8

27.649

-38,4

0,9

Hàng rau quả

10.609

15,5

26.134

3,4

0,9

Hạt tiêu

3.712

-19,1

9.312

6,5

0,3

Cao su

1.713

-5,7

4.101

-21,2

0,1

Gạo

518

19,1

1.919

101,2

0,1

Nhóm công nghiệp chế biến

1.005.374

-11,2

2.501.773

-18,2

81,9

Điện thoại các loại và linh kiện

314.755

-26,6

872.154

-27,7

28,5

Hàng dệt, may

279.883

25,1

525.471

-5,7

17,2

Giày dép các loại

135.791

-9,9

381.226

-18,7

12,5

Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện

86.018

-19,7

217.610

-12

7,1

Gỗ và sản phẩm gỗ

34.615

-16,8

95.172

-16,5

3,1

Máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng khác

37.723

9,2

85.819

0,4

2,8

Túi xách, ví,vali, mũ, ô, dù

23.491

-28,8

84.335

-18,9

2,8

Phương tiện vận tải và phụ tùng

11.898

-64,5

50.470

-29,7

1,7

Sản phẩm từ chất dẻo

17.281

7,5

39.205

-18,5

1,3

Đá quý, kim loại quý và sản phẩm

15.867

50,8

28.820

29,8

0,9

Bánh kẹo và các sản phẩm từ ngũ cốc

9.388

-20,2

23.556

-18

0,8

Đồ chơi, dụng cụ thể thao và bộ phận

8.412

-13,2

23.347

11,7

0,8

Sản phẩm mây, tre, cói và thảm

7.042

8,6

18.684

-5,9

0,6

Sản phẩm từ sắt thép

4.927

-13,8

13.326

-17

0,4

Sản phẩm từ cao su

5.502

19,3

13.224

3,1

0,4

Nguyên phụ liệu dệt, may, da, giày

4.031

-28,2

12.197

-19,1

0,4

Sản phẩm gốm, sứ

6.337

-2,9

11.300

-2,3

0,4

Dây điện và dây cáp điện

2.412

26,8

5.856

5,9

0,2

Nguồn: Tổng cục Hải quan