Tin tức tổng quan

Tình hình kinh tế Hoa Kỳ quý I năm 2020

29/04/2020

Hãng Goldman Sachs dự báo GDP của Hoa Kỳ sẽ không tăng trưởng (0%) trong tháng giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 3 năm 2020 và suy giảm 5% trong khoảng từ tháng 4 đến tháng 6 năm 2020. Tăng trưởng GDP dự báo cả năm của Hoa Kỳ bị hạ từ 1,2% xuống chỉ còn 0,4%.

Theo công bố mới nhất ngày 27 tháng 2 năm 2020 của Cục Phân tích kinh tế (BEA), tăng trưởng GDP thực của Hoa Kỳ trong cả năm 2019 tăng 2,3%. Mức tăng chung của cả năm 2019 giảm đáng kể so với mức tăng GDP 3,1% trong quý I năm 2019.

Hãng Goldman Sachs dự báo GDP của Hoa Kỳ sẽ không tăng trưởng (0%) trong tháng giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 3 năm 2020 và suy giảm 5% trong khoảng từ tháng 4 đến tháng 6 năm 2020. Tăng trưởng GDP dự báo cả năm của Hoa Kỳ bị hạ từ 1,2% xuống chỉ còn 0,4%.

Vấn đề lớn nhất mà Hoa Kỳ hiện đang phải đối mặt là sự bùng phát không kiểm soát của virus corona và trở thành nước có số ca nhiễm và tử vong cao nhất thế giới trong đó 3 bang bị ảnh hưởng nặng nề nhất là Washington, New York và California. Số ca nhiễm mới tăng mạnh mỗi ngày khi số bộ thử được bổ sung.

- Đến nay, trường học các cấp đã đóng cửa, các cơ sở hành chính công, địa điểm công cộng thu hẹp hoạt động, nhiều cửa hàng bán lẻ, nhà hàng, quán ăn đóng cửa, kể cả chuỗi cửa hàng Apple Store.

- Xuất hiện tình trạng tích trữ nhu yếu phẩm, một số bang như California, New york, New Jersey… đã thực hiện lệnh giới nghiêm với tâm lý lo lắng bao trùm.

- Hiện nhiều bang đã ban hành lệnh giới nghiêm, ước tính hơn ½ dân số Hoa Kỳ bị yêu cầu phải ở trong nhà.

Nhìn chung các đánh giá về tác động của dịch Covid-19 với Hoa Kỳ cả về mặt kinh tế và chính trị, xã hội đều khá tiêu cực do các kịch bản kết thúc dịch nêu trên phụ thuộc không chỉ nỗ lực của Hoa Kỳ mà còn liên quan đến khả năng thích ứng của cộng đồng và tình hình tại Châu Âu, Châu Á. Hiện có thể kể tới 2 kịch bản:

(i) Kịch bản I: Dịch Covid-19 được kiểm soát tốt trong thời gian ngắn

- Trên cơ sở phân tích diễn biến dịch tại các nước, Hoa Kỳ dự báo dịch sẽ đạt đỉnh vào nửa cuối tháng 4, sau đó giảm dần trong 6-8 tuần. Đến tháng 7, hoặc tháng 8, nếu các biện pháp ứng phó được thực hiện tốt, tình hình cơ bản được kiểm soát.

- Theo kịch bản này, các hoạt động kinh tế cơ bản chỉ bị gián đoạn tạm thời, suy giảm mạnh nhất trong tháng 3 và 4, GDP Quý I có thể giảm 0,7% chủ yếu do chi tiêu cho các hoạt động du lịch và giải trí - vốn chiếm khoảng 7% GDP của Hoa Kỳ - giảm khoảng 10%.

- Thị trường lao động chủ yếu bị tác động dưới dạng giảm giờ làm và giảm tuyển dụng, tình trạng sa thải hàng loạt chủ yếu ở các ngành bị ảnh hưởng trực tiếp như du lịch, nhà hàng.

- Kinh tế dần ổn định từ tháng 6 và bắt đầu phục hồi từ quý III.

(ii) Kịch bản II: Dịch Covid-19 nghiêm trọng và kéo dài

- Nếu dịch bệnh tiếp tục lan rộng đến mùa hè, số người tử vong tăng mạnh, nền kinh tế sẽ đối mặt nguy cơ suy thoái toàn diện so suy giảm mạnh ở cả phía cung do chuỗi sản xuất bị ngừng trệ, không có đầu tư mới và phía cầu do thất nghiệp tăng, thu nhập giảm, tâm lý tăng tiết kiệm.

- Khi đó, nguy cơ suy thoái toàn diện sẽ trở nên rất rõ ràng. Lãi suất hiện đã giảm về bằng 0, FED không còn nhiều công cụ để kích thích nền kinh tế Mỹ.

- Chuyên gia Joshua Brown của Chase Bank đánh giá việc hỗ trợ 1000 USD/người chỉ mang tính biểu tượng, tạo tâm lý yên tâm tạm thời nhưng không đạt hiệu quả cao nếu người dân không tiêu dùng, hoặc chỉ dùng mua nhu yếu phẩm.

- Chính sách tài khóa như cắt giảm thuế chỉ có thể giúp doanh nghiệp “cầm cự”.

- Ngày 20/3, thủ đô Washington DC quyết định cho các trường nghỉ học thêm đến hết tháng 4/2020, dấu hiệu cho thấy tình hình có thể phức tạp kéo dài. Ngày 18/3, kênh CNN công bố một kế hoạch dài 100 trang được cho là đang được Chính phủ dự thảo nhằm khắc phục đại dịch coronavirus có thể kéo dài tới "18 tháng hoặc lâu hơn".

Những tác động của dịch Covid-19 đối với Hoa Kỳ

Nhìn chung các đánh giá về tác động của dịch Covid-19 với nước Hoa Kỳ cả về mặt kinh tế và chính trị, xã hội đều khá tiêu cực do các kịch bản kết thúc dịch nêu trên phụ thuộc không chỉ nỗ lực của Hoa Kỳ mà còn liên quan đến khả năng thích ứng của cộng đồng và tình hình tại Châu Âu, Châu Á.

- Về kinh tế:

+ Hoạt động sản xuất rơi vào tình trạng cầm chừng, hoạt động trao đổi thương mại bị ngừng trệ do nhiều ngành trụ cột chịu ảnh hưởng trực tiếp như hàng không, du lịch, dịch vụ. Nhiều ý kiến so sánh tình hình hiện nay với hai cuộc khủng hoảng toàn xã hội gần đây sau sự kiện 11/9 và khủng hoảng tài chính 2008. Tuy nhiên, do bản chất khác nhau, các sự kiện trước đây Hoa Kỳ có thể chủ động khắc phục, trong khi diễn biến dịch bệnh hiện nay khó lường và mang tính khách quan.

+ Deutsche Bank dự báo chi tiêu của người tiêu dùng sẽ giảm 8,9% trong Quý II, bao gồm cả sự sụt giảm 13,6% trong chi tiêu hàng hóa. Chi tiêu của doanh nghiệp cũng dự kiến giảm 20%, gần với mức giảm thời Khủng hoảng 2008. Do vậy, ngân hàng này cảnh báo GDP của Hoa Kỳ có thể giảm mạnh với tỷ lệ hàng năm là 13% trong quý Hai. Điều đó tồi tệ hơn nhiều so với mức giảm GDP với tỷ lệ 8.4% trong quý IV năm Khủng hoảng 2008, và vượt qua kỷ lục giảm 10% sau Thế chiến II hồi đầu năm 1958.

+ Cũng theo Deutsche Bank, thị trường lao động có thể mất đến 2 triệu việc làm trong tháng 4. Con số này còn lớn hơn thời kỳ tồi tệ nhất của cuộc Khủng hoảng, 800.000 việc làm bị mất trong tháng 3 năm 2009. Union Square Hospitality, tập đoàn nhà hàng lớn ở New York, đã tuyên bố cắt giảm 80% lực lượng lao động, hoặc 2.000 việc làm, vì "gần như hoàn toàn không có doanh thu". Chuỗi khách sạn Marriott International (MAR), bắt đầu sa thải nhân viên khi du lịch bị đóng băng. Việc làm giảm mạnh khi các nhà hàng, cửa hiệu bán lẻ, cơ sở gym,…đóng cửa. Số đơn xin trợ cấp thất nghiệp hàng tuần tại Hoa Kỳ đã tăng vọt lên 281.000 trong tuần từ mùng 8 đến 14 tháng 3, mức cao nhất trong hai năm rưỡi.

+ Bất ổn tài chính và nghẽn dòng tín dụng làm tình hình thêm nghiêm trọng. Thị trường chứng khoán Mỹ phản ứng gần như tức thời với mỗi tuyên bố chính sách của Chính quyền. Sau Ngày thứ Hai Đen tối (16/3), thị trường có chút khởi sắc khi có tin về gói kích thích 1000 tỷ USD. Tuy nhiên, sau đó, tình hình lại ảm đạm, giáng một đòn mạnh vào niềm tin và sức mua của xã hội.

+ Trong bối cảnh nhu cầu giảm mạnh, luồng tín dụng cho sản xuất cũng như tiêu dùng gần như đình trệ, dù lãi suất đã giảm. Hệ thống tài chính nay lại phải nỗ lực hơn nữa để bơm thêm tiền từ gói kích thích kinh tế vào các kênh tín dụng vốn đang nghẽn.

+ Tuy nhiên, luồng ý kiến khác có phần lạc quan hơn cho rằng tình trạng suy giảm hiện nay chủ yếu do cầu giảm, trong khi năng lực sản xuất, các kênh phân phối, luồng tài chính vẫn sẵn sàng để có thể phục hồi nhanh khi nhu cầu trở lại. Hơn nữa, nếu Châu Á phục hồi trước, nguồn cung nguyên vật liệu được đảm bảo, sẽ giúp Hoa Kỳ phục hồi nhanh.

- Về chính trị:

+ Dịch Covid 19 sẽ tác động tới kết quả bầu cử tháng 11 tới.

+ Những kết quả ấn tượng về phát triển kinh tế từ khi lên nắm quyền của Tổng Thống Trump đang bị lung lay, rõ nhất ở trên thị trường chứng khoán.

+ Nếu không kiểm soát tốt tình hình, tới đây các thành tích về việc làm, GDP sẽ bốc hơi. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả bầu cử tháng 11 tới.

+ Phe Dân chủ hiện đang tranh thủ phê phán mạnh việc Chính phủ phản ứng chậm, thiếu quyết đoán, trong phòng chống dịch bệnh thời gian qua. Cử tri trong giới lao động, người gốc Phi, đặc biệt là những gia đình có người thân tử vong do Covid 19 bị tác động mạnh bởi các ý kiến này.

+ Do dịch bệnh, nhiều sự kiện vận động tranh cử lớn của cả hai Đảng cũng phải được điều chỉnh, mở ra cuộc đua tranh cử bằng các công cụ số, sự kiện “ảo” khiến khả năng lôi kéo cử tri cũng khó dự đoán so với mô thức vận động truyền thống.

- Về xã hội:

+ Dịch Covid 19 khiến Hoa Kỳ bị chia rẽ rõ rệt giữa bờ Tây nhiều bất ổn và bờ Đông tương đối kỷ cương; giữa giới lao động, bao gồm gần 14 triệu người không có bảo hiểm y tế, đối mặt nguy cơ “chịu chết” và những người có bảo hiểm y tế;

+ Tình trạng kỳ thị người Châu Á bắt đầu xuất hiện và ngày càng tăng khi TTh Trump gọi tên virus Trung Quốc thay vì virus Corona.