Tin tức tổng quan

Tình hình kinh tế các nước EFTA quý I năm 2020

18/05/2020

COVID-19 đã khiến kinh tế nhiều nước Bắc Âu, điển hình trong khối EFTA có Thụy Sỹ, Na Uy (hai quốc gia có trao đổi thương mại với Việt Nam nhiều nhất) chịu ảnh hưởng nặng nề do phải áp dụng các biện pháp nghiêm ngặt nhằm tránh lây lan bệnh dịch như ban hành lệnh phong toả, đóng cửa biên giới, cấm tổ chức đối với tất cả các sự kiện riêng tư và công cộng và đóng cửa các quán bar, nhà hàng, thể thao và không gian văn hóa…Các biện pháp bảo vệ cần thiết cho sức khỏe cộng đồng do số lượng các ca lây nhiễm gia tăng đã làm suy yếu nghiêm trọng đến nền kinh tế Thụy Sỹ, trong khi dịch virus này dự kiến sẽ lan rộng hơn nữa. Nhiều công ty phải tạm thời giảm hoặc ngừng hoạt động (đặc biệt là dịch vụ khách sạn, nhà hàng), cắt giảm đầu tư, việc làm. Do đó, thất nghiệp gia tăng, sức mua và nhu cầu tiêu dùng suy giảm dự kiến sẽ xảy ra trong cả năm.

COVID-19 đã khiến kinh tế nhiều nước Bắc Âu, điển hình trong khối EFTA có Thụy Sỹ, Na Uy (hai quốc gia có trao đổi thương mại với Việt Nam nhiều nhất) chịu ảnh hưởng nặng nề do phải áp dụng các biện pháp nghiêm ngặt nhằm tránh lây lan bệnh dịch như ban hành lệnh phong toả, đóng cửa biên giới, cấm tổ chức đối với tất cả các sự kiện riêng tư và công cộng và đóng cửa các quán bar, nhà hàng, thể thao và không gian văn hóa…Các biện pháp bảo vệ cần thiết cho sức khỏe cộng đồng do số lượng các ca lây nhiễm gia tăng đã làm suy yếu nghiêm trọng đến nền kinh tế Thụy Sỹ, trong khi dịch virus này dự kiến sẽ lan rộng hơn nữa. Nhiều công ty phải tạm thời giảm hoặc ngừng hoạt động (đặc biệt là dịch vụ khách sạn, nhà hàng), cắt giảm đầu tư, việc làm. Do đó, thất nghiệp gia tăng, sức mua và nhu cầu tiêu dùng suy giảm dự kiến sẽ xảy ra trong cả năm.

Đánh giá tình hình kinh tế Thụy Sỹ năm 2020, Hội đồng Liên bang cũng cảnh báo về một cuộc suy thoái tồi tệ. Kịch bản chung mà các chuyên gia kinh tế của Cục Kinh tế Liên bang (SECO) đưa ra cuối tháng 3/2020 dự kiến, trong trường hợp dịch Covid-19 chấm dứt hoàn toàn trong Quý 2/2020, thì GDP Thụy Sỹ năm 2020 sẽ giảm khoảng 1,5%, xuất khẩu giảm 4,9% và nhập khẩu giảm 5,8%. Tỷ lệ thất nghiệp sẽ đạt đỉnh 2,8% trong năm 2020.

Tuy nhiên, trước tình hình dịch bệnh chưa có dấu hiệu sớm chấm dứt ở Thụy Sỹ cũng như trên thế giới, ngày 8/4/2020, mặc dù đưa ra liên tiếp hai gói hỗ trợ khẩn cấp lên tới 42 tỷ CHF như bảo hiểm thất nghiệp hỗ trợ cho các doanh nghiệp trả lương cho người lao động phải thất nghiệp tạm thời vì dịch bệnh, đảm bảo tiền lương cho người lao động và hỗ trợ kinh doanh cá thể để giải quyết tác động kinh tế của đại dịch; Cục Kinh tế Liên bang (SECO) vẫn đưa ra hai kịch bản “bi quan” dự báo tình hình kinh tế Thụy Sỹ năm 2020 và 2021 như sau:

- Kịch bản suy thoái và hồi phục hình chữ V: theo kịch bản này, mọi biện pháp hạn chế và cách ly xã hội sẽ kết thúc cuối tháng 5/2020. Giá trị gia tăng của nền kinh tế Thụy Sỹ bị giảm khoảng 25% do sản xuất đình trệ trong thời gian hạn chế và cách ly xã hội. Kinh tế sẽ suy giảm mạnh trong Quý 2/2020 nhưng dần hồi phục sau đó. Tỷ lệ thất nghiệp sẽ đạt đỉnh 4,0%. Cả năm 2020, GDP giảm 7-8%, nhưng sẽ hồi phục mạnh 8% vào năm 2021.

- Kịch bản suy thoái và hồi phục hình chữ L: đây là kịch bản tệ nhất, theo đó, các biện pháp hạn chế và cách ly xã hội sẽ chỉ bắt đầu được bãi bỏ dần dần từ cuối tháng 6/2020. Hồi phục kinh tế rất khó diễn ra trong nửa cuối năm 2020. Thất nghiệp có thể đạt đỉnh 7%. Cả năm 2020, GDP sẽ giảm đến 10%, trước khi hồi phục nhẹ 3% vào năm 2021.

Na Uy chịu tác động kép từ bệnh dịch và dầu mỏ do là nước có nền kinh tế phụ thuộc vào xuất khẩu dầu mỏ. Chính phủ Na Uy đưa ra một số biện pháp mạnh chưa từng có trong thời bình, trong đó đề xuất đưa ra gói hỗ trợ tài chính và Ngân hàng Trung ương Na Uy đã quyết định giảm lãi xuất từ 1,5% xuống còn 1% và dự kiến trong thời gian tới sẽ cắt giảm tiếp xuống 0,25% để hỗ trợ các doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc giá dầu thế giới giảm và ngân hàng trung ương giảm lãi xuất đã dẫn đến đồng NOK của Na Uy mất giá khoảng 4-5% so với đồng Euro và USD. NOK là một loại tiền tệ nhỏ, kém thanh khoản và nhạy cảm với rủi ro, thường bị tổn thương bởi tình hình tiêu cực trên thị trường tài chính. Khi tiền NOK mất giá, giá dầu tại Na Uy lại tiếp tục giảm.