Từ đầu năm 2026, Liên minh Kinh tế Á-Âu (EAEU) chính thức triển khai một số điều chỉnh quan trọng trong lĩnh vực hải quan và tiêu chuẩn kỹ thuật, theo các Quyết định mới của Hội đồng Ủy ban Kinh tế Á-Âu (EEC). Những thay đổi này tập trung vào việc hoàn thiện thủ tục khai báo chứng nhận xuất xứ và cập nhật hệ thống tiêu chuẩn phục vụ thực thi các quy định kỹ thuật chung của Liên minh.
Từ đầu năm 2026, thủ tục khai báo chứng nhận xuất xứ hàng hóa khi làm tờ khai hải quan tại Liên minh Kinh tế Á-Âu (EAEU) sẽ có một thay đổi quan trọng theo Quyết định số 104 ngày 17/11/2025 của Hội đồng Ủy ban Kinh tế Á-Âu (EEC). Quy định mới này không thay đổi yêu cầu về chứng nhận xuất xứ, nhưng làm rõ cách khai báo và trách nhiệm của doanh nghiệp trong trường hợp nộp bản gốc sau khi đăng ký tờ khai.
Theo quy định mới, trong trường hợp các điều ước quốc tế hoặc pháp luật của EAEU cho phép nộp bản gốc chứng nhận xuất xứ sau khi đăng ký tờ khai, người khai báo phải thể hiện rõ cam kết này ngay trên tờ khai hải quan. Cụ thể, tại ô số 44, doanh nghiệp phải ghi ký hiệu “3”, kèm theo số và ngày cấp chứng nhận xuất xứ, đồng thời ghi rõ nghĩa vụ nộp bản gốc và thời hạn nộp cụ thể. Thông tin này trở thành một phần chính thức của hồ sơ hải quan.
Việc điều chỉnh nhằm chuẩn hóa cách khai báo, làm rõ trách nhiệm của người khai báo trong trường hợp chưa có bản gốc chứng nhận xuất xứ tại thời điểm thông quan, đồng thời tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình làm thủ tục, nhất là khi chứng từ gốc chưa kịp chuyển về.
Quyết định số 104 có hiệu lực sau 30 ngày kể từ ngày công bố chính thức, nhưng không sớm hơn ngày 01/01/2026, và được áp dụng thống nhất tại tất cả các quốc gia thành viên EAEU.
Các Doanh nghiệp tham khảo đường link: https://www.alta.ru/tamdoc/25kr0104/
Liên quan đến chính sách xuất xứ, trước đó Hội đồng EEC đã ban hành Quyết định số 91 ngày 26/11/2025, theo đó từ ngày 01/01/2026 đến hết ngày 31/12/2029, doanh nghiệp được phép sử dụng bản sao điện tử hoặc bản giấy giấy chứng nhận xuất xứ để hưởng ưu đãi thuế quan, với điều kiện phải nộp bổ sung bản gốc không muộn hơn sáu tháng kể từ ngày đăng ký tờ khai hàng hóa. Trong trường hợp này, người khai báo có nghĩa vụ ghi rõ cam kết nộp bản gốc trên tờ khai.
Như vậy, Quyết định số 104 đóng vai trò hướng dẫn kỹ thuật khai báo, bảo đảm việc thực thi thống nhất các quy định về sử dụng bản sao chứng nhận xuất xứ và trách nhiệm nộp bản gốc theo các quyết định của EAEU, đồng thời giảm rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp khi làm thủ tục hải quan.
Quyết định số 104 có hiệu lực sau 30 ngày kể từ ngày công bố chính thức, nhưng không sớm hơn ngày 01/01/2026, và được áp dụng thống nhất tại tất cả các quốc gia thành viên EAEU. Link tham khảo: https://www.alta.ru/tamdoc/25sr0091/
Từ ngày 11/01/2026, Quyết định số 121 của Hội đồng Ủy ban Kinh tế Á-Âu (EEC) chính thức có hiệu lực, bổ sung một loạt nội dung mới vào Chương trình xây dựng các tiêu chuẩn liên quốc gia nhằm thực thi Quy định kỹ thuật của Liên minh Hải quan “Về an toàn bao bì” (TR CU 005/2011). Mặc dù văn bản này không đặt ra nghĩa vụ bắt buộc tức thời cho doanh nghiệp, nhưng nó được đánh giá là bước đi quan trọng, định hình khung kỹ thuật cho toàn bộ thị trường EAEU trong trung và dài hạn.
Theo đó, EEC bổ sung một số nội dung mới vào chương trình phát triển tiêu chuẩn, tập trung vào bao bì nhựa, khả năng phân hủy sinh học, khả năng ủ phân (compostability) và các phương pháp thử nghiệm, đo lường tác động môi trường, đặc biệt liên quan đến chất lượng nước và điều kiện phân hủy kỵ khí. Các tiêu chuẩn này được xây dựng trên cơ sở ISO và EN quốc tế, do Belarus chủ trì soạn thảo, dự kiến hoàn thành trong giai đoạn 2027–2029.
Về mặt pháp lý, các tiêu chuẩn liên quốc gia nêu trên được áp dụng trên cơ sở tự nguyện và không làm thay đổi trực tiếp các yêu cầu bắt buộc của TR CU 005/2011. Tuy nhiên, trong thực tiễn quản lý kỹ thuật của EAEU, đây sẽ là cơ sở chính để chứng minh sự phù hợp, phục vụ hoạt động thử nghiệm, chứng nhận và giám sát thị trường.
Việc cập nhật chương trình tiêu chuẩn cho thấy EAEU đang từng bước nâng cao yêu cầu kỹ thuật đối với bao bì theo hướng bền vững, đồng thời tiệm cận các chuẩn mực môi trường quốc tế, phù hợp với xu hướng quản lý bao bì và vật liệu nhựa tại nhiều khu vực lớn trên thế giới. Động thái này được đánh giá là có tác động dài hạn đến hoạt động sản xuất, xuất khẩu và lưu thông hàng hóa trong không gian kinh tế Á-Âu./.
Nguồn: Tổng hợp