EAEU sửa đổi quy định về xuất xứ không ưu đãi: Doanh nghiệp Việt Nam cần lưu ý gì?
.png)
Một trong những điểm quan trọng nhất là việc bổ sung Phụ lục mới – Danh sách các tiêu chí xác định xuất xứ hàng hóa. Phụ lục này quy định việc ghi rõ các tiêu chí xuất xứ trên giấy chứng nhận do cơ quan có thẩm quyền cấp trong khuôn khổ ưu đãi thuế quan có thể được sử dụng để xác nhận sự phù hợp với các quy tắc xác định xuất xứ không ưu đãi của EAEU. Quyết định này chính thức có hiệu lực từ ngày 16/03/2026.
Dưới đây là những điểm thay đổi quan trọng:
1. Yêu cầu về hiệu lực của chứng từ xuất xứ
Quyết định bổ sung quy định cụ thể về thời điểm chứng từ chứng nhận xuất xứ phải còn hiệu lực. Theo đó, giấy chứng nhận xuất xứ phải chưa hết hạn tại một trong các thời điểm sau:
-
Ngày đăng ký tờ khai hải quan;
-
Ngày đăng ký đơn đề nghị sửa đổi, bổ sung thông tin xuất xứ sau khi hàng hóa đã được thông quan;
-
Ngày đăng ký điều chỉnh tờ khai hải quan có liên quan đến thông tin xuất xứ;
-
Ngày nộp chứng từ theo yêu cầu của cơ quan hải quan trong quá trình kiểm tra sau thông quan.
Quy định này nhằm làm rõ căn cứ xác định tính hợp lệ của chứng từ trong từng giai đoạn thủ tục hải quan.
2. Mở rộng thẩm quyền cấp giấy chứng nhận xuất xứ
Theo quy định sửa đổi, giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) có thể được cấp bởi:
-
Cơ quan có thẩm quyền của quốc gia xuất xứ; hoặc
-
Cơ quan có thẩm quyền của quốc gia xuất khẩu.
Trong đó, “quốc gia xuất khẩu” được hiểu là quốc gia thứ ba nơi bắt đầu quá trình vận chuyển quốc tế hàng hóa để nhập khẩu vào EAEU theo các chứng từ vận tải. Quy định này ghi nhận thực tiễn thương mại trong trường hợp hàng hóa được vận chuyển qua nước trung gian.
3. Sử dụng C/O ưu đãi cho mục đích không ưu đãi
Quyết định cho phép sử dụng các mẫu giấy chứng nhận xuất xứ được thiết kế cho mục đích hưởng ưu đãi thuế quan để xác nhận xuất xứ không ưu đãi, bao gồm các mẫu: “A”, “CT-1”, “CT-2”, “CT-3”, “EAV”.
Để được chấp nhận, các chứng từ này phải:
-
Đáp ứng các tiêu chí xuất xứ tương ứng được quy định tại Phụ lục số 3 mới được bổ sung;
-
Có ghi chú “for non-preferential purposes” hoặc nội dung tương đương bằng tiếng Pháp hoặc tiếng Nga.
Trường hợp C/O ưu đãi bị cơ quan hải quan từ chối áp dụng thuế suất ưu đãi, chứng từ này vẫn có thể được xem xét để xác nhận xuất xứ không ưu đãi nếu đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật theo quy định.
4. Xác nhận xuất xứ đối với lô hàng có giá trị nhỏ
Quy định mới cho phép xác nhận xuất xứ bằng Bản tự khai báo xuất xứ (Declaration of Origin) thay cho Giấy chứng nhận xuất xứ trong các trường hợp:
-
Tổng trị giá hải quan của lô hàng không vượt quá 1.500 Euro (hoặc mức thấp hơn nếu pháp luật quốc gia thành viên có quy định khác);
-
Hàng hóa được nhập khẩu trong khuôn khổ các điều ước quốc tế cụ thể hoặc nhằm xác nhận việc tuân thủ các biện pháp phòng vệ thương mại.
5. Cơ chế xác minh giữa các cơ quan hải quan
Quyết định bổ sung cơ chế phối hợp trong trường hợp cần xác minh tính xác thực của giấy chứng nhận xuất xứ.
Nếu cơ quan hải quan của một quốc gia thành viên cần xác minh C/O liên quan đến người nhận hàng tại quốc gia thành viên khác, yêu cầu xác minh sẽ được thực hiện thông qua sự phối hợp giữa các cơ quan hải quan trung ương của các quốc gia liên quan.
Quy trình này phải tuân thủ các quy định tại Chương 49 của Bộ luật Hải quan EAEU.
6. Bổ sung Phụ lục số 3 – Danh mục đối chiếu tiêu chí xuất xứ
Thay đổi mang tính kỹ thuật quan trọng nhất là việc ban hành Phụ lục số 3, trong đó cung cấp bảng đối chiếu chi tiết giữa:
-
Mã HS của hàng hóa;
-
Các ký hiệu tiêu chí xuất xứ như WO (Wholly Obtained), PE (Produced Entirely), PSR (Product Specific Rules), Y __%, VAC __%;
-
Từng mẫu C/O ưu đãi tương ứng.
Đối với tiêu chí tỷ lệ phần trăm (Y __%):
-
C/O mẫu “A” hoặc “CT-2” chỉ được chấp nhận nếu tỷ lệ nguyên liệu không có xuất xứ không vượt quá 50% giá trị hàng hóa.
Đối với tiêu chí giá trị gia tăng (VAC __%):
-
C/O mẫu “CT-3” yêu cầu tỷ lệ giá trị gia tăng đạt ít nhất 50%.
Việc bổ sung Phụ lục số 3 nhằm tạo cơ sở pháp lý rõ ràng trong việc đối chiếu và đánh giá tính phù hợp của tiêu chí xuất xứ ghi trên C/O ưu đãi khi sử dụng cho mục đích không ưu đãi.
Lưu ý đối với doanh nghiệp Việt Nam
Trong Phụ lục số 3 ban hành kèm theo Quyết định số 11 của Hội đồng Ủy ban Kinh tế Á-Âu, nội dung liên quan đến Việt Nam được quy định thông qua việc công nhận Giấy chứng nhận xuất xứ mẫu “EAV” trong khuôn khổ Hiệp định Thương mại Tự do giữa EAEU và Việt Nam. Theo đó, C/O mẫu “EAV” – vốn được cấp để hưởng ưu đãi thuế quan theo FTA – có thể được sử dụng để xác nhận xuất xứ không ưu đãi khi nhập khẩu vào Liên minh Kinh tế Á-Âu, với điều kiện đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật sau:
Thứ nhất, trên C/O phải có dòng ghi chú “for non-preferential purposes” hoặc nội dung tương đương bằng tiếng Pháp (“à des fins non préférentielles”) hoặc tiếng Nga (“для непреференциальных целей”).
Thứ hai, tiêu chí xuất xứ ghi trên C/O phải phù hợp với danh mục đối chiếu tại Phụ lục số 3. Các tiêu chí được chấp nhận bao gồm:
-
WO (Wholly Obtained) – áp dụng đối với hàng hóa có xuất xứ thuần túy;
-
PE (Produced Entirely) – sản xuất hoàn toàn từ nguyên liệu có xuất xứ;
-
PSR (Product Specific Rules) – đáp ứng quy tắc cụ thể theo từng mã HS.
Ví dụ, đối với động vật sống (Chương 01), chỉ chấp nhận tiêu chí WO; đối với sản phẩm thịt (Chương 02) và thủy sản (Chương 03), có thể chấp nhận WO, PE hoặc PSR tùy từng mã HS cụ thể.
Do đó, doanh nghiệp Việt Nam khi xuất khẩu sang EAEU cần rà soát kỹ tiêu chí xuất xứ ghi trên C/O mẫu EAV, đối chiếu với mã HS tương ứng trong Phụ lục số 3 và bảo đảm bổ sung đúng dòng ghi chú bắt buộc. Việc tuân thủ đầy đủ các yêu cầu này cho phép doanh nghiệp sử dụng C/O Form EAV để hoàn tất thủ tục hải quan tại EAEU ngay cả trong trường hợp không áp dụng ưu đãi thuế quan.
Chi tiết các DN tham khảo đường link: https://www.alta.ru/tamdoc/26sr0011/./.
Nguồn: Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công Thương
Video
